دوره 23، شماره 3 - ( 9-1404 )
جلد 23 شماره 3 صفحات 485-469 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
mousavi S M, hajloo N, atadokht A, basharpoor S, roosta Y. Comparing The Effectiveness Of Cognitive Rehabilitation Intervention And Mindfulness-Based Cognitive Therapy On Memory And Executive Function In Women With Breast Cancer. RBS 2025; 23 (3) :469-485
URL: http://rbs.mui.ac.ir/article-1-2035-fa.html
URL: http://rbs.mui.ac.ir/article-1-2035-fa.html
موسوی سیده مهسا، حاجلو نادر، عطادخت اکبر، بشرپور سجاد، روستا یوسف. مقایسه اثربخشی مداخله توانبخشی شناختی و درمان شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی بر حافظه و کارکرد اجرایی در زنان مبتلا به سرطان پستان. تحقیقات علوم رفتاری. 1404; 23 (3) :469-485
سیده مهسا موسوی1 
، نادر حاجلو*2 ، اکبر عطادخت3 ، سجاد بشرپور4 ، یوسف روستا5
، نادر حاجلو*2 ، اکبر عطادخت3 ، سجاد بشرپور4 ، یوسف روستا5
1- دانشجوی دکتری روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
2- استاد، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. ،hajloo53@uma.ac.ir
3- استاد، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
4- دانشیار، گروه انکولوژی و هماتولوژی، دانشگاه علوم پزشکی ارومیه، ارومیه، ایران.
5- دانشگاه علوم پزشکی ارومیه
2- استاد، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. ،
3- استاد، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
4- دانشیار، گروه انکولوژی و هماتولوژی، دانشگاه علوم پزشکی ارومیه، ارومیه، ایران.
5- دانشگاه علوم پزشکی ارومیه
چکیده: (19 مشاهده)
زمینه و هدف: پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی مداخلات توانبخشی شناختی و درمان شناختی مبتنی بر ذهنآگاهی بر حافظه و کارکرد اجرایی در زنان مبتلا به سرطان پستان انجام شد.
مواد و روشها: این مطالعه از نوع تجربی با طرح پیشآزمون–پسآزمون چندگروهی با پیگیری و از نظر هدف کاربردی بود. جامعه آماری این پژوهش را ۶۰ زن مبتلا به سرطان پستان در استان ارومیه در سال ۱۴۰۳ تشکیل دادند که به روش نمونهگیری هدفمند انتخاب و به چهار گروه ۱۵ نفره شامل سه گروه آزمایشی و یک گروه کنترل تقسیم شدند. پس از همتاسازی اولیه بر اساس سن و مرحله بیماری، تخصیص تصادفی با نسبت ۱:۱:۱:۱ با استفاده از جدول اعداد تصادفی نرمافزار SPSS نسخه ۲۵ انجام شد. فهرست شرکتکنندگان شمارهگذاری شده و بهصورت خودکار به چهار گروه تخصیص یافتند. این فرآیند توسط فردی مستقل از تیم پژوهش انجام گرفت تا allocation concealment حفظ شود. ارزیاب آزمونها از گروهبندی بیاطلاع بود (single-blind). گروه آزمایشی اول تحت مداخله توانبخشی شناختی (CRT؛ ۱۲ جلسه ۴۵ دقیقهای بر اساس کتابچه راهنمای سولبرگ و ماتیر، 2001)، گروه آزمایشی دوم تحت درمان شناختی مبتنی بر ذهنآگاهی (MBCT؛ ۸ جلسه ۲۰ تا ۴۵ دقیقهای بر اساس کتابچه راهنمای سگال و همکاران، 2002) و گروه آزمایشی سوم تحت مداخله ترکیبی CRT و MBCT قرار گرفتند، در حالی که گروه کنترل در لیست انتظار باقی ماند. مداخلات بهصورت جلسات گروهی هفتگی برگزار شد و پسآزمون و پیگیری سهماهه برای ارزیابی اثرات انجام گردید. ابزارهای مورد استفاده شامل آزمون N-Back (سنجش حافظه کاری) و آزمون مرتبسازی کارت ویسکانسین (WCST؛ سنجش کارکردهای اجرایی) بودند.
یافتهها: یافتهها نشان دادند که مداخله CRT باعث بهبود معنادار حافظه و کارکرد اجرایی در مقایسه با پیشآزمون (P<0.01) شد و مداخله MBCT نیز باعث بهبود معنادار تمام متغیرها نسبت به پیشآزمون (P<0.01) گردید. بین اثربخشی CRT و MBCT در بهبود حافظه و کارکرد اجرایی تفاوت معنادار مشاهده شد (P<0.01) و CRT نسبت به MBCT در تمام متغیرها اثرگذاری بیشتری داشت (P<0.05).
نتیجهگیری: این یافتهها حاکی از آن است که استفاده همزمان از توانبخشی شناختی و ذهنآگاهی میتواند راهکار مؤثری برای ارتقای عملکردهای شناختی در بیماران زن مبتلا به سرطان پستان باشد.
مواد و روشها: این مطالعه از نوع تجربی با طرح پیشآزمون–پسآزمون چندگروهی با پیگیری و از نظر هدف کاربردی بود. جامعه آماری این پژوهش را ۶۰ زن مبتلا به سرطان پستان در استان ارومیه در سال ۱۴۰۳ تشکیل دادند که به روش نمونهگیری هدفمند انتخاب و به چهار گروه ۱۵ نفره شامل سه گروه آزمایشی و یک گروه کنترل تقسیم شدند. پس از همتاسازی اولیه بر اساس سن و مرحله بیماری، تخصیص تصادفی با نسبت ۱:۱:۱:۱ با استفاده از جدول اعداد تصادفی نرمافزار SPSS نسخه ۲۵ انجام شد. فهرست شرکتکنندگان شمارهگذاری شده و بهصورت خودکار به چهار گروه تخصیص یافتند. این فرآیند توسط فردی مستقل از تیم پژوهش انجام گرفت تا allocation concealment حفظ شود. ارزیاب آزمونها از گروهبندی بیاطلاع بود (single-blind). گروه آزمایشی اول تحت مداخله توانبخشی شناختی (CRT؛ ۱۲ جلسه ۴۵ دقیقهای بر اساس کتابچه راهنمای سولبرگ و ماتیر، 2001)، گروه آزمایشی دوم تحت درمان شناختی مبتنی بر ذهنآگاهی (MBCT؛ ۸ جلسه ۲۰ تا ۴۵ دقیقهای بر اساس کتابچه راهنمای سگال و همکاران، 2002) و گروه آزمایشی سوم تحت مداخله ترکیبی CRT و MBCT قرار گرفتند، در حالی که گروه کنترل در لیست انتظار باقی ماند. مداخلات بهصورت جلسات گروهی هفتگی برگزار شد و پسآزمون و پیگیری سهماهه برای ارزیابی اثرات انجام گردید. ابزارهای مورد استفاده شامل آزمون N-Back (سنجش حافظه کاری) و آزمون مرتبسازی کارت ویسکانسین (WCST؛ سنجش کارکردهای اجرایی) بودند.
یافتهها: یافتهها نشان دادند که مداخله CRT باعث بهبود معنادار حافظه و کارکرد اجرایی در مقایسه با پیشآزمون (P<0.01) شد و مداخله MBCT نیز باعث بهبود معنادار تمام متغیرها نسبت به پیشآزمون (P<0.01) گردید. بین اثربخشی CRT و MBCT در بهبود حافظه و کارکرد اجرایی تفاوت معنادار مشاهده شد (P<0.01) و CRT نسبت به MBCT در تمام متغیرها اثرگذاری بیشتری داشت (P<0.05).
نتیجهگیری: این یافتهها حاکی از آن است که استفاده همزمان از توانبخشی شناختی و ذهنآگاهی میتواند راهکار مؤثری برای ارتقای عملکردهای شناختی در بیماران زن مبتلا به سرطان پستان باشد.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |