1- گروه علوم تربیتی و روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران ، sh.ahmadi@hsu.ac.ir
2- کارشناسی ارشد مشاوره مدرسه، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
چکیده: (205 مشاهده)
زمینه و هدف: با گسترش روزافزون اینترنت و تعاملات مجازی، پدیده بازداریزدایی آنلاین به یکی از مفاهیم کلیدی در تبیین رفتارهای کاربران، بهویژه نوجوانان، تبدیل شده است. هدف پژوهش حاضر، بررسی ویژگیهای روانسنجی پرسشنامه بازداریزدایی آنلاین در دانشآموزان نوجوان ایرانی بود.
مواد و روشها: این مطالعه از نوع توصیفی و توسعهای است. جامعه آماری شامل کلیه دانشآموزان پسر دوره دوم متوسطه مدارس دولتی شهرستان اردبیل در سال ۱۴۰۱ بود که ۳۰۰ نفر به روش نمونهگیری تصادفی خوشهای چندمرحلهای انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه بازداریزدایی آنلاین اودریس (۲۰۱۴)، پرسشنامه قلدری سایبری لوپز (۱۹۹۷) و پرسشنامه خودتنظیمی هیجانی هافمن و کاشدان (۲۰۱۰) بود. برای تحلیل دادهها از ضریب همسانی درونی، روایی همزمان، تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی استفاده شد. دادهها با کمک نرمافزارهای SPSS ۲۶ و LISREL.۸.۸ مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفت. روایی محتوایی پرسشنامه بازداریزدایی آنلاین با شاخصهای CVR=۰.۹۲ و CVI=۰.۹۶ و روایی صوری توسط خبرگان تأیید شد. پایایی ابزار با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ برای کل مقیاس ۸۸/۰، بازداریزدایی خوشخیم۸۴/۰ و بازداریزدایی سمی ۷۷/۰بهدست آمد.
یافتهها: نتایج تحلیل عاملی اکتشافیKMO=۰.۸۷، آزمون بارتلت P<۰.۰۰۱ دو عامل «بازداریزدایی خوشخیم» و «بازداریزدایی سمی» را آشکار ساخت که در مجموع ۷۳/۴۵ درصد واریانس را تبیین کردند. تحلیل عاملی تأییدی مرتبه اول، برازش مطلوب مدل را نشان داد (CFI=۰.۹۹، NNFI=۰.۹۹،RMSEA=۰.۰۵۱) همبستگی خردهمقیاسها با قلدری سایبری و خودتنظیمی، روایی همگرا و واگرای ابزار را تأیید کرد.
نتیجهگیری: بر اساس یافتهها، نسخه فارسی پرسشنامه بازداریزدایی آنلاین، ابزاری معتبر و پایا برای سنجش این سازه در بافت فرهنگی ایران محسوب میشود و میتواند در مطالعات روانشناسی فضای مجازی و مداخلات آموزشی مورد استفاده قرار گیرد.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي دریافت: 1404/7/17 | پذیرش: 1404/12/10 | انتشار: 1404/12/10