fa مقایسه اثربخشی درمان شناختی- رفتاری و درمان مبتنی بر معنویت بر شدت علائم روده‌ای و کیفیت زندگی بیماران مبتلابه سندرم روده تحریک‌پذیر عمومى General پژوهشي Research <p><strong>زمینه و هدف:</strong><strong> </strong>سندرم روده تحریک&shy;پذیر (Irritable bowel syndrome -IBS) نوعی اختلال عملکردی گوارشی است که با درد مزمن شکم و تغییرات اجابت مزاج مشخص می‌شود که به‌نوعی با عوامل روان‌شناختی مرتبط است. هدف این مطالعه در فاز اول (کیفی) تهیه و تدوین یک طرح درمانگری اختصاصی مبتنی بر درمان شناختی رفتاری برای IBS و نیز تهیه و تدوین یک بسته درمانی مبتنی بر معنویت و فرهنگ و در فاز دوم تعیین و مقایسه اثربخشی این دو بسته درمان برشدت علائم بیماری، کیفیت زندگی مرتبط با سلامت بیماران IBS بود. مقاله حاضر نتایج فاز دوم (کارآزمایی بالینی) است.</p> <p><strong>مواد و روش‌ها: </strong>بر اساس<strong> </strong>ملاک&shy;های تشخیصی<strong> </strong>ROME-III ۲۳ بیمار (زن) مبتلابه IBS وارد مطالعه شدند و به‌صورت تصادفی در دو گروه قرار گرفتند. یک گروه طی ۱۲ جلسه تحت روان‌درمانی شناختی- رفتاری مختص IBS و گروه دیگر روان‌درمانی شناختی مبتنی بر معنویت قرار گرفتند. مقیاس سیستم غربالگری شدت علائم (IBS-SSS) و پرسشنامه کیفیت زندگی بیماران سندرم روده تحریک‌پذیر (IBS-QOL) در پیش از مداخله، هفته ۴، ۱۲ و ۲۴ تکمیل شد. داده&shy;ها با استفاده از آزمون آماری تحلیل واریانس چند متغیری با اندازه&shy;گیری مکرر و با استفاده از نرم‌افزار SPSS-۲۰ تحلیل شدند.</p> <p><strong>یافته‌ها: </strong>نتایج نشان داد که هم درمان شناختی- رفتاری و هم درمان مبتنی بر معنویت بر کاهش شدت علائم روده&shy;ای و بهبود کیفیت زندگی بیماران تأثیر معناداری داشته و پایداری این اثر تا مرحله پیگیری نیز ادامه داشته است.</p> <p><strong>نتیجه‌گیری: </strong>نتایج نشان می&shy;دهد درمان شناختی- رفتاری مختص IBS و نیز بسته درمان مبتنی بر معنویت و فرهنگ که در مرحله کیفی این پژوهش طراحی شد هردو مؤثر هستند؛ لذا استفاده از هر یک از این درمان&shy;ها با توجه به شرایط و پذیرش بیمار به‌عنوان درمان&shy; همراه توصیه می&shy;شود.</p> <p><strong>Aim and Background: </strong>Irritable bowel syndrome (IBS) is a functional gastrointestinal disorder with chronic abdominal pain, bowel habit variations, and lack of structural causes. Symptom intensity has a statistical relation with patients&#39; quality of life (QOL) and mental health. The first objective of the present study was to develop and provide a therapeutic plan based on cognitive behavioral therapy (CBT) for IBS that was operated for the very first time in Iran, as well as, compilation a therapeutic plan based on cultural and spiritual components. The second objective was to determine the effectiveness and comparison of those treatments on IBS symptoms intensity, Irritable Bowel Syndrome-Quality of Life Questionnaire (IBS-QOL) among patients with IBS.</p> <p><strong>Methods and Materials: </strong>The participants were 23 women with IBS that put in two groups randomly. The participants were diagnosed on the basis of Rome-III diagnosis criteria. One group received cognitive-behavioral therapy and the other group received spiritual therapy for 12 sessions. The data collection tools consisted of IBS Symptom Severity Scale (IBS-SSS), the Irritable Bowel Syndrome Quality of Life (IBS-QOL) questionnaire. Data were collected during the weeks of 1, 4, 12, and 24, during the treatment process. Data was analyzed statistically via repeated measures MANOVA in SPSS software.</p> <p><strong>Findings: </strong>Both CBT and Spiritual therapy have a significant effect on IBS symptoms reduction and QOL improvement in patients. The effect of two therapeutic plans persisted until the follow-up stage.</p> <strong>Conclusions: </strong>According to the results, applied CBT and spiritual therapy can be implemented as effective treatments for IBS. Therefore, considering with condition and acceptance of patient, the use of each of them as complementary treatment is advised. سندرم روده تحریک‌پذیر, کیفیت زندگی, درمان شناختی- رفتاری, درمان مبتنی بر معنوی, Irritable bowel syndrome (IBS), Quality of life (QOL), Cognitive behavioral therapy (CBT), Spiritual Therapy 291 302 http://rbs.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-567&slc_lang=fa&sid=1 Leyli Naddafnia لیلی نداف نیا a_ebrahimi@med.mui.ac.ir 10031947532846002964 10031947532846002964 No PhD Student, Department of Psychology, Isfahan Branch (Khorasgan), Islamic Azad University, Isfahan, Iran. دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران. Amrollah Ebrahimi امرالله ابراهیمی a_ebrahimi@med.mui.ac.ir 10031947532846002965 10031947532846002965 Yes Associate Professor, Psychosomatic Research Center, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran. دانشیار، مرکز تحقیقات روان‌تنی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران. Hamid Taher Neshatdoost حمیدطاهر نشاط دوست a_ebrahimi@med.mui.ac.ir 10031947532846002966 10031947532846002966 No Professor, Department of Psychology, School of Education and Psychology, University of Isfahan, Isfahan, Iran. استاد، گروه روانشناسی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. Hooshang Talebi هوشنگ طالبی a_ebrahimi@med.mui.ac.ir 10031947532846002967 10031947532846002967 No Professor, Department of Statistics, School of Mathematical and Statistical Sciences, University of Isfahan, Isfahan, Iran. دانشیار، گروه آمار، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.