fa اثربخشی آموزش ذهن‌آگاهی بر خودنظم‌بخشی و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان با اختلال در یادگیری حساب عمومى General پژوهشي Research زمینه و هدف : بزرگ‌ترین گروه کودکان استثنایی که در مدارس استثنایی ثبت‌نام می‌شوند، کودکان دارای اختلالات یادگیری هستند. هدف از انجام پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی برنامه آموزشی مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر خودنظم‌بخشی دانش‌آموزان با اختلال در یادگیری حساب بود. مواد و روش‌ها: این مطالعه به روش نیمه تجربی و بر اساس طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون، همراه با گروه شاهد انجام شد. جامعه آماری تحقیق شامل دانش‌آموزان پسر پایه چهارم و پنجم مقطع ابتدایی با اختلال در یادگیری حساب در سال تحصیلی 93-1392 بود که در مراکز توان‌بخشی اختلالات یادگیری شهر سنندج خدمات ویژه دریافت می‌کردند. 30 دانش‌آموز به شیوه نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند و به صورت تصادفی در دو گروه 15 نفره آزمایش و شاهد قرار گرفتند. برای گروه آزمایش، 10 جلسه برنامه آموزش ذهن‌آگاهی کودکان اجرا گردید، اما گروه شاهد تنها تحت آموزش‌های معمول مراکز توان‌بخشی قرار گرفتند. قبل و بعد از اجرای برنامه آموزشی، برای هر دو گروه پرسش‌نامه خودنظم‌بخشی تحصیلی (Self-Regulation Questionnaire Academic یا SRQ-A) و آزمون پیشرفت تحصیلی محقق ساخته اجرا گردید. برای برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از آزمون تحلیل کواریانس چند متغیری استفاده شد. یافته‌ها: پس از تعدیل نمرات پیش‌آزمون، افزایش معنی‌داری در خودنظم‌بخشی و پیشرفت تحصیلی گروه آزمایش نسبت به گروه شاهد مشاهده گردید (050/0 > P). نتیجه‌گیری: نتایج مطالعه حاضر تأییدی بر پژوهش‌هایی است که نشان داده‌اند برنامه‌های آموزشی مبتنی بر درمان شناختی- رفتاری (Cognitive behavioral therapy یا CBT)، بر کاهش مشکلات روان‌شناختی و تحصیلی دانش‌آموزان با اختلال یادگیری تأثیر دارند. Aim and Background: The largest group of exceptional children who are enrolled in schools for exceptional children belongs to those with dyscalculia. The present study aimed to investigate the efficacy of mindfulness training on academic self-regulation and progress among the students with dyscalculia. Methods and Materials: The research method was quasi-experimental with a pretest/posttest design and control group. The statistical population of the study consisted of students with dyscalculia in fourth and fifth grades of elementary school in the academic year of 2014-15. The subjects received special services at Sanandaj City, Iran, rehabilitation centers for students with dyscalculia. 30 subjects were randomly selected and assigned to two equal groups of control and experimental. The experimental group participated in a 10-session mindfulness training program, but the control group was just exposed to conventional training at rehabilitation centers. Before and after the program, Academic Self-Regulation Questionnaire (SRQ-A) developed by Ryan and Connell as well as researcher-made academic progress assessment test were administered. Multivariate analysis of covariance (MANCOVA) was used to analyze the data. Findings: Following the adjustment of pretest scores, compared to the control group, the experimental group enjoyed a significantly better self-regulation and academic progress (P < 0.050). Conclusions: In general, the findings of the present study are consistent with those of previous studies, which show that cognitive behavioral therapy (CBT)-based training has effectiveness on reducing psychological and academic problems of students with dyscalculia. ذهن‌آگاهی, خودنظم‌بخشی, پیشرفت تحصیلی, اختلال در یادگیری حساب, Mindfulness, Self-regulation, Academic achievement, Dyscalculia 518 525 http://rbs.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-474&slc_lang=fa&sid=1 مریم اکبری مریم اکبری 10031947532846004717 10031947532846004717 Yes دانشجوی دکتری، گروه روان شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران علی اکبر ارجمندنیا علی اکبر ارجمندنیا 10031947532846004718 10031947532846004718 No دانشیار، گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران غلامعلی افروز غلامعلی افروز 10031947532846004719 10031947532846004719 No استاد، گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران کامبیز کامکار کامبیز کامکار 10031947532846004720 10031947532846004720 No استادیار، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اسلامشهر، اسلامشهر، ایران