fa اثربخشی گروه درمانی شناختی- رفتاری چاقی بر کاهش وزن و سطح قند خون زنان مبتلا به دیابت نوع دو عمومى General پژوهشي Research زمینه و هدف : امروزه به علت تغییر سبک زندگی و افزایش وزن، سن ابتلا به دیابت کاهش و شیوع این بیماری رو به رشد است. هدف از انجام پژوهش حاضر، تعیین اثربخشی درمان شناختی- رفتاری (Cognitive behavioral therapy یا CBT) چاقی بر کاهش وزن و سطح قند خون زنان مبتلا به دیابت نوع دو بود. مواد و روش‌ها: این مطالعه به صورت نیمه آزمایشی، با مراحل پیش‌آزمون، پس‌آزمون و گروه شاهد بر روی 40 زن چاق مبتلا به دیابت انجام شد. نمونه‌ها به شیوه در دسترس انتخاب شدند و به صورت تصادفی در دو گروه 20 نفره آزمایش و شاهد قرار گرفتند. زنان مبتلا به دیابت نوع دو با شاخص توده بدنی (Body mass index یا BMI) بزرگ‌تر و یا مساوی 30 کیلوگرم بر مترمربع و محدوده سنی 65-30 سال که به انجمن دیابت ایران (شعبه مرکزی واقع در شهر تهران) مراجعه کرده بودند، انتخاب شدند و طی 24 جلسه 60 دقیقه‌ای گروهی، در یک برنامه مبتنی بر مداخله‌ CBT چاقی شامل دو فاز کاهش و ابقای وزن شرکت نمودند، اما گروه شاهد هیچ‌گونه آموزشی دریافت نکرد. وزن‌کشی و گرفتن نمونه خون (برای ارزیابی میانگین سه ماهه قند خون)، در اولین و آخرین جلسه مداخله صورت گرفت. یافته‌ها: رویکرد CBT چاقی، منجر به کاهش وزن بیماران مبتلا به دیابت نوع دو شد. همچنین، این درمان توانست سطح قند خون بیماران مبتلا به دیابت نوع دو را کاهش دهد. نتیجه‌گیری: نتایج حاکی از اثربخش بودن روش CBT بر بیماران مبتلا به دیابت می‌باشد. این یافته‌ها از اهمیت زیادی در کنترل وزن و قند خون بیماران مبتلا به دیابت برخوردار است؛ چرا که امکان استفاده از درمان‌های جایگزین مانند رویکرد CBT چاقی را به غیر از درمان‌های پزشکی متعارف نشان می‌دهد. Aim and Background: Today, due to changes in lifestyle and weight gain, the age of diabetes is reduced, and the prevalence of diabetes is increasing. The aim of this study was to determine the effectiveness of cognitive-behavioral group therapy on weight loss, and blood glucose level in women with type 2 diabetes mellitus. Methods and Materials: In a semi-experimental, and pretest, posttest study with control group, 40 obese (body mass index of more than 30 kg/m 2 ) women with an age range of 30-65 years and with type 2 diabetes mellitus were randomly selected and divided into two equal groups of experimental and control. The patients were referred to the Iranian Diabetes Association (Central Branch), Tehran, Iran. The experimental group participated in a program of 24 sessions of 60 minutes based on cognitive-behavioral obesity intervention, that included two phases of reduction and weight retention; but the control group did not receive any training. Weighing and taking blood samples (for evaluation of the average level of three-month blood glucose) were performed at the first and last session of the intervention. Findings: The cognitive-behavioral obesity therapy led to weight loss in patients with type 2 diabetes mellitus, and also reduced the level of blood glucose in them. Conclusions: The results indicate the effectiveness of cognitive-behavioral therapy in patients with type 2 diabetes mellitus. These findings are of great importance in controlling the weight, and blood glucose level in these patients; since it is possible to use alternative therapies, such as cognitive-behavioral therapy in treatment of obesity, as non-conventional medical treatments. دیابت نوع دو, چاقی, اضافه وزن, قند خون, درمان شناختی- رفتاری, Type 2 diabetes, Obesity, Overweight, Blood glucose, Cognitive behavioral therapy 397 403 http://rbs.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-458&slc_lang=fa&sid=1 مريم فولادوند مریم فولادوند 10031947532846004659 10031947532846004659 Yes استاد، گروه روان‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم اجتماعی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رودهن، رودهن، ایران استاد، گروه روان‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم اجتماعی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رودهن، رودهن، ایران فرح لطفی کاشانی فرح لطفی کاشانی 10031947532846004660 10031947532846004660 No استاد، گروه روان‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم اجتماعی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رودهن، رودهن، ایران استاد، گروه روان‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم اجتماعی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رودهن، رودهن، ایران شهرام وزیری شهرام وزیری 10031947532846004661 10031947532846004661 No استاد، گروه روان‌شناسی سلامت، دانشکده روان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کرج، کرج، ایران استاد، گروه روان‌شناسی سلامت، دانشکده روان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کرج، کرج، ایران حسن احدی حسن احدی 10031947532846004662 10031947532846004662 No استاد، گروه روان‌شناسی سلامت، دانشکده روان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کرج، کرج، ایران استاد، گروه روان‌شناسی سلامت، دانشکده روان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کرج، کرج، ایران