fa واکاوی همسرآزاری روان‌شناختی مردان علیه زنان در زوجین ایرانی: یک مطالعه کیفی عمومى General پژوهشي Research زمینه و هدف : پژوهش حاضر با هدف کشف همسرآزاری روان‌شناختی مردان علیه زنان در نمونه‌ای از زوجین ایرانی انجام شد. مواد و روش‌ها: این پژوهش به لحاظ هدف، بنیادی و از منظر روش، یک طرح کیفی از نوع داده بنیاد بود. جامعه آماری مطالعه را «زنان مورد آزار قرار گرفته از طرف همسر در شهر اصفهان، متخصصان مشاوره‌ خانواده و منابع الکترونیکی، کتاب، پایان‌نامه و مجلات معتبر» تشکیل داد. نمونه‌گیری به‌ صورت هدفمند آغاز شد و تا اشباع مقوله‌ها ادامه یافت. داده‌ها مشتمل بر 21 مصاحبه عمیق نیمه ساختار یافته با زنان متأهل آزار دیده، 10 مصاحبه با متخصصان مشاوره خانواده و همچنین، تحلیل محتوای کتب، مقالات و مجلات در ارتباط با همسرآزاری روان‌شناختی بود. یافته‌ها: از جمله مصادیق همسرآزاری روان‌شناختی مردان علیه زنان می‌توان به «بی‌توجهی نسبت به همسر، عدم تعهد و مسؤولیت‌پذیری، رفتار تحکمی، روی‌آوردن به ارزش‌های ضد اخلاقی و برخی عادات و ویژگی‌های شخصیتی آزار دهنده» اشاره نمود. عوامل همسرآزاری نیز شامل عوامل زمینه‌ای همچون «زمینه‌ اجتماعی، مذهبی، اقتصادی، محیطی، فرهنگی و خانوادگی» بود. عوامل مداخله‌گر به صورت «عوامل مربوط به مداخله‌ دیگران، ویژگی‌های فرد آزار دیده و عوامل زمینه‌ساز» بروز پیدا کرد. عوامل علی شامل «شرایط بین ‌فردی و تیپ‌های شخصیتی» بود. مهم‌ترین استراتژی زنان نسبت به همسرآزاری عبارت از «واکنش تهاجمی- تقابلی، سکوت، مسالمت‌آمیز، تدافعی، اصلاحی و جایگزینی» بود. پیامدهای همسرآزاری روان‌شناختی نیز به شکل «پیامد‌های فردی، بین ‌فردی، خانوادگی و اجتماعی» نمایان شد. نتیجه‌گیری: بر اساس نتایج مطالعه حاضر، همسرآزاری روان‌شناختی مردان علیه زنان تحت تأثیر عوامل زمینه‌ای، مداخله‌گر، روان‌شناختی و شخصیتی قرار دارد. از این‌رو، به نظر می‌رسد مدل برگرفته از تحقیق حاضر بتواند مدل مناسبی جهت استفاده در مداخلات درمانی برای زنان آسیب دیده باشد. Aim and Background: This study aimed to explore the psychological domestic abuse of women by their spouse in a sample of Iranian couples. Methods and Materials: This study had a basic aim and a qualitative design (grounded theory). The statistical population consisted of a compilation of electronic resources, books, theses, and journals, and opinions of family counseling experts and women who had suffered domestic abuse in Isfahan, Iran. Purposeful sampling was performed and continued until saturation of the categories. The collected data consisted of 15 semi-structured interviews with abused married women, 10 interviews with family counseling experts and content analysis of books, articles, and journals related to psychological domestic abuse. Findings: The results showed that some cases of domestic abuse by men were disregard for the spouse's needs, lack of commitment and accountability, controlling behavior, anti-moral values, and frustrating habits and personality traits. Domestic abuse was rooted in social, religious, economic, environmental, cultural, and familial backgrounds. Intervening factors included factors related to the interference of others, personality traits of the abused person, and background factors. The causal factors included interpersonal conditions and personality types. The most important strategies of women against domestic abuse included aggressive–confrontational, silence, peaceful, defensive, reformation, and alternative response. The consequences of domestic abuse were found to be individual, interpersonal, familial, and social consequences. Conclusions: Psychological domestic abuse of women by men is affected by background, intervening, psychological, and personality factors. It seems that the model obtained in this study can be used in treatment interventions for abused women. خشونت زناشویی, زوجین, ایران, پژوهش کیفی, Spouse abuse, Couples, Iran, Qualitative research 111 117 http://rbs.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-423&slc_lang=fa&sid=1 احمد نوري احمد نوری 10031947532846004992 10031947532846004992 Yes دانشجوی دکتری، گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران عذرا اعتمادي عذرا اعتمادی 10031947532846004993 10031947532846004993 No دانشیار، گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران رضوان السادات جزايري رضوان السادات جزایری 10031947532846004994 10031947532846004994 No استادیار، گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران مريم فاتحي زاده مریم فاتحی زاده 10031947532846004995 10031947532846004995 No دانشیار، گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران