fa آزمایش سودمندی یک برنامه توان‌افزای شناختی برای بهبود کارکردهای اجرایی در دانش‌آموزان با نارسایی‌های ویژه‌ یادگیری عمومى General پژوهشي Research زمینه و هدف : یکی از پایه‌ای‌ترین ویژگی‌های کودکان مبتلا به اختلال‌های یادگیری، اختلال در کارکردهای شناختی است. پژوهش حاضر، به بررسی اثربخشی برنامه توان‌افزای شناختی بر بهبود کارکردهای اجرایی (حافظه کاری، توجه و درک ‌مطلب) دانش‌آموزان با نارسایی‌های یادگیری پایه سوم تا پنجم ابتدایی پرداخت. مواد و روش‌ها: طرح پژوهش حاضر نیمه‌آزمایشی با پیش‌آزمون، پس‌آزمون و گروه شاهد بود. جامعه پژوهشی در بردارنده تمامی دانش‌آموزان پسر پایه‌های سوم تا پنجم ناتوان ‌یادگیری در سال تحصیلی 94-1393 در مدارس عادی دولتی شهر تهران بود. 20 تن از دانش‌آموزان (از هر مدرسه 10 نفر) به صورت هدفمند انتخاب و با گمارش تصادفی در دو گروه شاهد و آزمایش جایگزین شدند. برای دانش‌آموزان گروه آزمایش طی 10 جلسه برنامه‌ تقویت شناختی اجرا شد و گروه شاهد به برنامه‌های معمول خود ادامه داد. برای سنجش عملکرد حافظه ‌کاری گروه نمونه از آزمون N-Back و سنجش توجه از آزمون عملکرد پیوسته CPT (Continuous performance test) و سنجش درک‌ مطلب از مقیاس هوش Wechsler کودکان (WCIS یا Wechsler comprehension subscale) استفاده ‌شد. داده‌های حاصل از این آزمون‌ها با استفاده از روش‌های آمار توصیفی و استباطی، تحلیل کوواریانس چند متغیره تجزیه و تحلیل شد. یافته‌ها: تأثیر برنامه توان‌افزای شناختی در بهبود حافظه کاری و درک مطلب (05/0 > P) و در افزایش توجه دانش‌آموزان مبتلا به ناتوانی یادگیری (01/0 > P) معنی‌دار بود. همچنین، این برنامه بر توجه بیش از سایر کارکردها مؤثر بود. نتیجه‌گیری: برنامه توان‌‌افزای شناختی موجب تغییر در کارکردهای شناختی آموزندگان شد و این خود می‌تواند زمینه‌های بهبود در شرایط یادگیری و آموزش آموزندگان را نیز به ‌دنبال داشته باشد. Aim and Background: Cognitive malfunctions are of the basic characteristics of children with learning disabilities (LD ). The present study examined the effectiveness of a cognitive enabling program on the executive functions (working memory, comprehension, and attention) of 3 rd to 5 th grade primary school students with learning disabilities. Methods and Materials: Research design was quasi-experimental with pretest, posttest and a control group. Research population comprised all the 3 rd to 5 th grade students with learning disabilities in the public schools in Tehran city, Iran, in the academic year of 2015-2016. 20 students were selected using purposive sampling method and were randomly assigned to experimental and control groups. Experimental group had 10 cognitive enabling sessions, while control group continued with their academic routines. Continuous Performance Test (CPT), N-Back test, and Wechsler comprehension subscale were used as the pre- and posttests to assess attention, working memory, and comprehension for both the groups. Data was analyzed using descriptive and inferential (multivariate ANCOVA) statistics. Findings: Cognitive enabling program improved working memory and comprehension (P < 0.05), and attention level (P < 0.01) in experimental group; although it was more influential on students’ attention. Conclusions: It is concluded that design and use of such cognitive enabling interventions is beneficial for learning and academic enhancement of students with learning disabilities. نارسایی‌های ویژه یادگیری, برنامه توان‌افزای شناختی, کارکردهای اجرایی, Learning disabilities,Cognitive enabling program,Executive functions 372 382 http://rbs.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-390&slc_lang=fa&sid=1 مهناز اخوان تفتي مهناز اخوان تفتی 10031947532846001815 10031947532846001815 No کارشناس ارشد، گروه روان‌شناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران کارشناس ارشد، گروه روان‌شناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران مائده آذري خياباني مائده آذری خیابانی 10031947532846001816 10031947532846001816 No استادیار، گروه روان‌شناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران استادیار، گروه روان‌شناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران زهرا هاشمي زهرا هاشمی 10031947532846001817 10031947532846001817 No