fa اثربخشی آموزش اصلاح سبک زندگی بر علایم روان‌شناختی و کنترل میزان قند خون در بیماران مبتلا به دیابت نوع دو عمومى General پژوهشي Research زمینه و هدف : دیابت، یکی از شایع‌ترین بیماری‌های مزمن عصر حاضر به شمار می‌رود. پژوهش‌ها حاکی از تأثیر سبک زندگی بر افزایش و شیوع این بیماری است. هدف از انجام این پژوهش، بررسی اثربخشی آموزش اصلاح سبک زندگی بر علایم روان‌شناختی و کنترل قند خون در بیماران مبتلا به دیابت نوع دو بود. مواد و روش‌ها: پژوهش حاضر از نوع کارآزمایی بالینی بود که به صورت تجربی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون و همراه با گروه شاهد و مرحله پیگیری انجام گردید. جامعه آماری را کلیه افراد مبتلا به دیابت نوع دو مراجعه کننده به مرکز تحقیقات غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در سال 1392 تشکیل دادند. بر این اساس، نمونه‌ای مرکب از 42 نفر از این بیماران به شیوه در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (21 نفر) و شاهد (21 نفر) قرار گرفتند. به منظور جمع‌آوری اطلاعات، از چک‌لیست علایم روان‌شناختی نوع 90 سؤالی اصلاح شده (Symptom checklist-90-Revised یا SCL-90-R) و تست قند خون (Hemoglobin A1c یا HBA1C) استفاده شد که در سه مرحله پیش‌آزمون، پس‌آزمون و سه ماه پس از آخرین مداخلات آموزشی (پیگیری) روی بیماران اجرا گردید. اجرای پژوهش، 6 ماه به طول انجامید و مداخلات آموزشی اصلاح سبک زندگی تنها بر روی گروه آزمایش در طی 8 جلسه به صورت هفتگی و به مدت 90 دقیقه در طی 2 ماه اجرا شد. جهت محاسبات آماری، از آزمون آماری تحلیل کوواریانس چند متغیره (MANCOVA) استفاده گردید. در نهایت، داده‌ها در نرم‌افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: آموزش اصلاح سبک زندگی به جز ترس مرضی، بر کاهش علایم روان‌شناختی (شکایات جسمانی، وسواس- اجبار، حساسیت بین فردی، افسردگی، اضطراب، پرخاشگری، پارانوئید و روان‌پریشی) و میزان قند خون در مرحله پس‌آزمون و پیگیری در بیماران مبتلا به دیابت نوع دو تأثیر معنی‌داری داشت (050/0 > P). نتیجه‌گیری: آموزش اصلاح سبک زندگی بر کاهش میانگین‌ علایم روان‌شناختی و میزان قند خون بیماران مبتلا به دیابت نوع دو مؤثر است. همچنین، برنامه‌ریزی و برگزاری دوره‌های آموزشی برای این بیماران، بر اساس بسته آموزشی این پژوهش در جهت بهبود بیماران مبتلا به دیابت نوع دو، تأثیرگذار بود. از این‌رو، پیشنهاد می‌شودکه اثربخشی این نوع از مداخلات برای بیماری‌های مزمن دیگر نیز بررسی شود. نتایج این پژوهش می‌تواند مورد استفاده پزشکان، متخصصان تغذیه، مشاوران و روان‌شناسان قرار گیرد. Aim and Background: Today, diabetes is one of the most common chronic diseases. Previous researches indicate the effect of lifestyle on the increased incidence of the disease. The purpose of the study was to assess the efficiency of lifestyle modification training on psychological symptoms and glycemic control among patients with type II diabetes. Methods and Materials: This was an experimental clinical trial with a pretest-posttest design, control group, and follow-up period. The statistical population included all patients with type II diabetes referred to the Glands and Metabolism Research Center in the Medical Science University of Isfahan, Iran, in 2013. Accordingly, a sample of 42 diabetics was selected using convenience sampling and they were randomly allocated to experimental (n = 21) and control (n = 21) groups. The Symptom Checklist-90-R (SCL-90-R) and blood test for HbA1c were utilized in pre-test, post-test, and 3 months after the intervention (follow-up). The study was implemented during 6 months. The interventions were performed in the experimental group within 8 weekly sessions lasting 90 minutes for 2 months. The data were analyzed using MANCOVA in SPSS software. Findings: Lifestyle modification training had significant effects on psychological symptoms (on physical complaints, obsession-compulsion, interpersonal obsessive disorder (IOD), depression, anxiety, aggression, paranoid, and melancholia, except phobia), blood sugar levels of patients with type II diabetes at post-test and follow-up stages (P < 0.05). Conclusions: According to the results, it can be concluded that lifestyle modification training is effective on the reduction of mean psychological symptoms scores and blood sugar levels in patients with type II diabetes. In addition, planning and holding educational courses according to the educational package of the present study is effective on the improvement of these patients. Thus, it is suggested that the efficacy of this intervention be evaluated in other chronic illnesses. Moreover, the results of this study can be exploited by doctors, nutritionists, counselors, and psychologists. سبک زندگی, علایم روان‌شناختی, کنترل قند خون, دیابت نوع دو, Lifestyle,Psychological symptoms,Glycemic control,Type II diabetes 562 571 http://rbs.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-333&slc_lang=fa&sid=1 سميه عليجاني سمیه علیجانی 10031947532846001612 10031947532846001612 No استاديار، گروه روان‌شناسي، دانشکده علوم تربيتي و روان‌شناسي، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ايران استادیار، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران ناهيد اکرمي ناهید اکرمی 10031947532846001613 10031947532846001613 No استاديار، مركز تحقيقات غدد و متابوليسم، دانشگاه علوم پزشكي اصفهان، اصفهان، ايران استادیار، مرکز تحقیقات غدد و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران الهام فقيه ايماني الهام فقیه ایمانی 10031947532846001614 10031947532846001614 No