Journal of Research in Behavioural Sciences

fa مقایسه اثربخشی مداخله توانبخشی شناختی و درمان شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی بر حافظه و کارکرد اجرایی در زنان مبتلا به سرطان پستان Comparing The Effectiveness Of Cognitive Rehabilitation Intervention And Mindfulness-Based Cognitive Therapy On Memory And Executive Function In Women With Breast Cancer تخصصي Special كاربردي Applicable زمینه و هدف: پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی مداخلات توان‌بخشی شناختی و درمان شناختی مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر حافظه و کارکرد اجرایی در زنان مبتلا به سرطان پستان انجام شد. مواد و روش‌ها: این مطالعه از نوع تجربی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون چندگروهی با پیگیری و از نظر هدف کاربردی بود. جامعه آماری این پژوهش را ۶۰ زن مبتلا به سرطان پستان در استان ارومیه در سال ۱۴۰۳ تشکیل دادند که به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به چهار گروه ۱۵ نفره شامل سه گروه آزمایشی و یک گروه کنترل تقسیم شدند. پس از همتاسازی اولیه بر اساس سن و مرحله بیماری، تخصیص تصادفی با نسبت ۱:۱:۱:۱ با استفاده از جدول اعداد تصادفی نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۵ انجام شد. فهرست شرکت‌کنندگان شماره‌گذاری شده و به‌صورت خودکار به چهار گروه تخصیص یافتند. این فرآیند توسط فردی مستقل از تیم پژوهش انجام گرفت تا allocation concealment حفظ شود. ارزیاب آزمون‌ها از گروه‌بندی بی‌اطلاع بود (single-blind). گروه آزمایشی اول تحت مداخله توان‌بخشی شناختی (CRT؛ ۱۲ جلسه ۴۵ دقیقه‌ای بر اساس کتابچه راهنمای سولبرگ و ماتیر، 2001)، گروه آزمایشی دوم تحت درمان شناختی مبتنی بر ذهن‌آگاهی (MBCT؛ ۸ جلسه ۲۰ تا ۴۵ دقیقه‌ای بر اساس کتابچه راهنمای سگال و همکاران، 2002) و گروه آزمایشی سوم تحت مداخله ترکیبی CRT و MBCT قرار گرفتند، در حالی که گروه کنترل در لیست انتظار باقی ماند. مداخلات به‌صورت جلسات گروهی هفتگی برگزار شد و پس‌آزمون و پیگیری سه‌ماهه برای ارزیابی اثرات انجام گردید. ابزارهای مورد استفاده شامل آزمون N-Back (سنجش حافظه کاری) و آزمون مرتب‌سازی کارت ویسکانسین (WCST؛ سنجش کارکردهای اجرایی) بودند. یافته‌ها: یافته‌ها نشان دادند که مداخله CRT باعث بهبود معنادار حافظه و کارکرد اجرایی در مقایسه با پیش‌آزمون (P<0.01) شد و مداخله MBCT نیز باعث بهبود معنادار تمام متغیرها نسبت به پیش‌آزمون (P<0.01) گردید. بین اثربخشی CRT و MBCT در بهبود حافظه و کارکرد اجرایی تفاوت معنادار مشاهده شد (P<0.01) و CRT نسبت به MBCT در تمام متغیرها اثرگذاری بیشتری داشت (P<0.05). نتیجه‌گیری: این یافته‌ها حاکی از آن است که استفاده همزمان از توان‌بخشی شناختی و ذهن‌آگاهی می‌تواند راهکار مؤثری برای ارتقای عملکردهای شناختی در بیماران زن مبتلا به سرطان پستان باشد. Aim and Background: The present study aimed to compare the effectiveness of cognitive rehabilitation interventions and mindfulness-based cognitive therapy on memory and executive function in women with breast cancer Methods and Materials: This was an experimental study with a multi-group pre-test-post-test design with follow-up. The statistical population of this study consisted of 60 women with breast cancer in Urmia province in 1403, who were selected through purposive sampling and divided into four groups of 15 people. The first experimental group underwent cognitive rehabilitation intervention (CRT; 12 sessions of 45 minutes based on the manual of Solberg and Matir, 2001), the second experimental group underwent mindfulness-based cognitive therapy (MBCT; 8 sessions of 20 to 45 minutes based on the manual of Segal et al., 2002), and the third experimental group underwent a combined intervention of CRT and MBCT, while the control group remained on the waiting list. Interventions were held in the form of weekly group sessions, and post-tests and quarterly follow-ups were conducted to assess the effects. The instruments used included the N-Back test (working memory measurement) and the Wisconsin Card Sorting Test (WCST; executive function measurement). Findings: The findings showed that the CRT intervention significantly improved memory and executive function (P<0.01), and the MBCT intervention also significantly improved all variables. A significant difference was observed between the effectiveness of CRT and MBCT in improving memory and executive function (P<0.01), and CRT was more effective than MBCT in all variables (P<0.05). Conclusions: These findings indicate that the simultaneous use of cognitive rehabilitation and mindfulness can be an effective strategy for improving cognitive functions in female patients with breast cancer.                    توان‌بخشی شناختی, درمان شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی, حافظه, کارکرد اجرایی, سرطان سینه Cognitive rehabilitation, mindfulness-based cognitive therapy, memory, executive function, breast cancer 469 485 http://rbs.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-712-1&slc_lang=fa&sid=1 Seyyedeh Mahsa mousavi سیده مهسا موسوی m.mousavi@uma.ac.ir 100319475328460014022 100319475328460014022 No PhD student in Psychology, University of Mohaghegh Ardabili, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Ardabil, Iran. دانشجوی دکتری روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. nader hajloo نادر حاجلو hajloo53@uma.ac.ir 100319475328460014023 100319475328460014023 Yes Professor, University of Mohaghegh Ardabili, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Ardabil, Iran. استاد، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. akbar atadokht اکبر عطادخت atadokht@uma.ac.ir 100319475328460014024 100319475328460014024 No Professor, University of Mohaghegh Ardabili, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Ardabil, Iran. استاد، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. sajjad basharpoor سجاد بشرپور basharpoor_sajjad@uma.ac.ir 100319475328460014025 100319475328460014025 No Professor, University of Mohaghegh Ardabili, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Ardabil, Iran. دانشیار، گروه انکولوژی و هماتولوژی، دانشگاه علوم پزشکی ارومیه، ارومیه، ایران. yousef roosta یوسف روستا Roosta.y@umsu.ac.ir 100319475328460014026 100319475328460014026 No Associate Professor, Department of Oncology and Hematology, Urmia University of Medical Sciences, Urmia, Iran. دانشگاه علوم پزشکی ارومیه