Journal of Research in Behavioural Sciences

fa مقایسه اثربخشی طرحواره‌درمانی و درمان عقلانی-عاطفی بر شدت علائم ناپایداری عاطفی و مشکلات زناشویی در زنان دارای علائم ملال پیش از قاعدگی Comparison Of The Effectiveness Of Schema Therapy And Rational-Emotional Therapy On The Severity Of Emotional Instability Symptoms And Marital Problems In Women With Premenstrual Dysphoric Disorder تخصصي Special پژوهشي Research زمینه و هدف: این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی طرحواره‌درمانی و درمان عقلانی-عاطفی بر شدت علائم ناپایداری عاطفی و مشکلات زناشویی در زنان دارای علائم ملال پیش از قاعدگی انجام شد. مواد و روش‌ها: روش پژوهش آزمایشی با طرح پیش آزمــون- پس آزمــون و پیگیــری یک ماهه بــا گــروه کنتــرل بــود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه زنان دارای علائم ملال پیش از قاعدگی مراجعه‌کننده به متخصص زنان و زایمان در شهر اصفهان در نیمه اول سال 1403 بود. در مجموع 45 نفر به روش نمونه‌گیری دردسترس انتخاب شده و با گمارش تصادفی در سه گروه ۱۵ نفره (طرحواره‌درمانی، درمان عقلانی-عاطفی، و کنترل) جایگزین شدند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه‌های ناپایداری عاطفی (کسلر و همکاران، 2003)، مشکلات زناشویی (اشتراوس، 1979) بود. گروه آزمایش اول طرحواره‌درمانی را طی 10 جلسه 90 دقیقه‌ای، گروه آزمایش دوم درمان عقلانی-عاطفی را در طی 10 جلسه 9۰ دقیقه‌ای دریافت و گروه کنترل نیز در لیست انتظار قرار گرفت. هر سه گروه در سه مرحله پیش آزمون، پس‌آزمون و پیگیری توسط ابزارهای پژوهش مورد ارزیابی قرار گرفتند. داده‌ها به روش تحلیل واریانس با اندازه‌های مکرر و آزمون تعقیبی بون‌فرونی تحلیل شدند. محاسبات آماری به کمک نرم‌افزار آماری SPSS_V26 انجام شد. یافته‌ها: نتایج آزمون تعقیبی بنفرونی نشان داد هر دو درمان طرحواره‌درمانی و درمان عقلانی-عاطفی بر شدت ناپایداری عاطفی (0۵/0>p)، مشکلات زناشویی (0۵/0>p) زنان دارای علائم ملال پیش از قاعدگی اثر معنی‌دار داشته و پایداری این اثرات در طول زمان حفظ شده است، و در مرحله پیگیری اثربخشی آن معنی‌دار شد (0۵/0>p). طرحواره‌درمانی در مقایسه با درمان عقلانی-عاطفی اثربخشی بیشتری بر شدت ناپایداری عاطفی (0۵/0>p) و مشکلات زناشویی (0۵/0>p) داشت. نتیجه‌گیری: با توجه به یافته&rlm;های پژوهش طرحواره‌درمانی و درمان عقلانی-عاطفی از جمله درمان های اثربخش برای بهبود شدت ناپایداری عاطفی و پیشـنهاد می گـردد.   Aim and Background: Premenstrual syndrome (PMS) can negatively affect the mental health of affected women. Therefore, this study aimed to compare the effectiveness of schema therapy and rational-emotional therapy on the severity of emotional instability symptoms and marital problems in women with premenstrual dysphoric disorder. Methods and Materials: The research method was an experimental design with a pretest-posttest design and a one-month follow-up with the control group. The statistical population of the study included all women with premenstrual dysphoric disorder who referred to a gynecologist in Isfahan in the first half of 1403. A total of 45 people were selected using the available sampling method and randomly assigned to three groups of 15 people (schema therapy, rational-emotional therapy, and control). The research tools included emotional instability questionnaires (Kessler et al., 2003), marital problems (Strauss, 1979). The first experimental group received schema therapy during 10 90-minute sessions, the second experimental group received rational-emotive therapy during 10 90-minute sessions, and the control group was placed on a waiting list. All three groups were evaluated in three stages: pretest, posttest, and follow-up using research tools. The data were analyzed using repeated-measures analysis of variance and Bonferroni post hoc test. Statistical calculations were performed using SPSS_V26 statistical software. Findings: The results of the Bonferroni post hoc test showed that both schema therapy and rational-emotional therapy had a significant effect on the severity of emotional instability (p<0.05), marital problems (p<0.05) of women with premenstrual dysphoric symptoms, and the stability of these effects was maintained over time, and in the follow-up phase, its effectiveness became significant (p<0.05). Schema therapy was more effective than rational-emotional therapy on the severity of emotional instability (p<0.05) and marital problems (p<0.05). Conclusions: According to the findings of the study, schema therapy and rational-emotional therapy are among the effective treatments for improving the severity of emotional instability and are recommended. طرحواره‌درمانی, درمان عقلانی-عاطفی, علائم ناپایداری عاطفی, مشکلات زناشویی, ملال پیش از قاعدگی Schema therapy, rational-emotive therapy, symptoms of emotional instability, marital problems, premenstrual dysphoria. 443 454 http://rbs.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1404-1&slc_lang=fa&sid=1 Dina r.dinaderakhshan دینا درخشان dr.dinaderakhshan@gmail.com 100319475328460014015 0009-0005-4438-3415 No PhD. S, Department of Psychology, Isf.C., Islamic Azad University, Isfahan, Iran. دانشجوی دکتری روانشناسی عمومی، گروه روانشناسی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران. felor Khayatan فلور خیاطان f.khayatan@yahoo.com 100319475328460014016 100319475328460014016 Yes Assistant Professor, Department of Psychology, Isf.C., Islamic Azad University, Isfahan, Iran. دانشیار، گروه روانشناسی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران. Hajar Trkan هاجر ترکان h.torkan@iau.ac.ir 100319475328460014017 100319475328460014017 No Assistant Professor, Department of Psychology, Isf.C., Islamic Azad University, Isfahan, Iran. دانشیار، گروه روانشناسی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.