Journal of Research in Behavioural Sciences

fa راهبردهای جبران در نارساخوانان از دیدگاه تفاوت محور: پژوهش ها چه می گویند؟ Compensatory Strategies in Dyslexics from a Difference-Oriented Perspective: What Do the Research Say? تخصصي Special پژوهشي Research زمینه و هدف: رویکرد تفاوتمحور، نارساخوانی را پدیدهای مادامالعمر با مجموعهای از نقاط قوت و ضعف میبیند که آن را میتوان جبران کرد. برخلاف مدل آسیبمحور پزشکی که فقط بر رفع کمبودها متمرکز است، در این رویکرد، تاکید برای جبران، بر استفاده از راهبردهای جایگزین برای توانمندسازی افراد مبتلا به نارساخوانی است. با توجه به غلبه‌ی رویکرد پزشکی در پژوهشهای تجربی و ضرورت توانمندکردن نارساخوانان به عنوان اقلیت به حاشیه راندهشده، هدف این پژوهش، مرور سازمانیافته ادبیات پژوهش، از دیدگاه تفاوتمحور، برای شناسایی راهبردهای جبران نارساخوانان برای غلبه بر چالشهای پیش رویشان بود. مواد و روش‌ها: این مطالعه با رویکرد کیفی و با روش اسنادی انجام شد. جستجوی گسترده از پایگاه‌های داده الکترونیکی مگیران، SID، پرتال جامع علوم دانشگاهی، سیویلیکا ، ScienceDirect، WOS، Scopus و ERIC  از سال 1995 تا 2023 با کلیدواژههای نقاط قوت و ضعف، نارساخوانی، ناتوانی خواندن، اختلال خواندن، جبرانی، جبران، و راهبرد انجام گرفت. همچنین از موتور جستجوی Google Scholar برای بازیابی مقالات و سایر مطالعات مرتبط بالقوه که ممکن است از جستجوی نظامدار پایگاه داده نادیده گرفته شده باشند، استفاده شد. پس از بررسی و مطالعه 177 مقاله و حذف مقالههای نامرتبط، 38 مقاله با روش پریزما به تحلیل وارد شدند و به شیوه آتراید استرلینگ، تحلیل مضمون انجام شد. یافته‌ها: اطلاعات ثبت، کدگذاری و در قالب مضمونهای پایه، سازماندهنده و فراگیر دستهبندی شدند.  سه راهبرد اصلی جبران در نارساخوانان شناسایی شد که عبارت بودند از: راهبردهای جبران شبکهای شخصیساز شامل سازماندهندههای ساختاری، کلیدی، پیشران و تعاملی؛ راهبردهای جبران مکمل شامل سازماندهندههای فناوری، آمادی و سنجشی؛  راهبردهای جبران دگراندیشی شامل سازمان‌دهندههای ماهیت و سیاستگذاری. نتیجه‌گیری: این مرور، از دیدگاه تفاوتمحور، طیف متنوعی از راهبردهای جبران در نارساخوانان را برجسته میسازد. ماهیت و کاربردهای عملی هر راهبرد، در ارتقای استعدادهای نارساخوانان برای موفقیت در محیطهای آموزشی، اجتماعی و حرفهای بررسی می شود. Aim and Background: The difference-oriented approach views dyslexia as a lifelong condition characterized by both strengths and weaknesses that can be compensated for. Unlike the medical model, which only focuses on addressing deficits, compensation in this approach emphasizes the use of alternative strategies to empower individuals with dyslexia. Given the medical model’s dominance in research and the importance of advocating dyslexics as a marginalized group, this study aims to conduct a structured review of literature to identify strategies that can help compensate for the challenges faced by dyslexics from a difference-oriented perspective. Methods and Materials: This study employed a qualitative, documentary research method. A comprehensive search of electronic databases, including Magiran, SID, the Institute for Humanities and Cultural Studies, Civilica, ScienceDirect, WOS, Scopus, and ERIC, from 1995 to 2023, was conducted using keywords such as strengths and weaknesses, dyslexia, reading disability, reading disorder, compensatory, and strategy. The Google Scholar search engine was also used to identify additional relevant studies that may have been missing in the database search. After reviewing 177 articles and excluding irrelevant ones, 38 articles were selected for analysis. The PRISMA method was applied for systematic review, and the Attride-Stirling method was used for content analysis. Findings: The recorded information was coded and classified into basic, organizing and comprehensive themes. Three main strategies emerged from the analysis: Personalized Network Compensatory Strategies: These include structural, key, driving, and interactive organizers. Complementary Compensatory Strategies: These consist of technological, logistic, and evaluation organizers. Dissenting Compensatory Strategies: These are represented by nature and policy organizers. Conclusions: This review highlights the diverse range of compensatory strategies for individuals with dyslexia, viewed within a difference-oriented approach. The nature and practical applications of each strategy are explored to enhance the talents of dyslexics to succeed in educational, social, and professional settings.                   راهبردهای جبرانی, رویکرد تفاوت محور, نارساخوان compensatory strategies, difference-oriented approach, dyslexic 117 132 http://rbs.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1313-1&slc_lang=fa&sid=1 Golfam Mirtaheri گلفام میرطاهری g.mirtaheri@alzahra.ac.ir 100319475328460013321 100319475328460013321 No Department of Educational Psychology, Faculty of Education & Psychology, Alzahra University, Tehran, Iran. گروه روان شناسی تربیتی دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی دانشگاه الزهرا تهران ایران Mahnaz Akhavan Tafti مهناز اخوان تفتی makhavan@alzahra.ac.ir 100319475328460013322 100319475328460013322 Yes Department of Educational Psychology, Faculty of Education & Psychology, Alzahra University, Tehran, Iran. گروه روان شناسی تربیتی دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی دانشگاه الزهرا تهران ایران Molouk Khademi Ashkzari ملوک خادمی اشکذری mkhademi@alzahra.ac.ir 100319475328460013323 100319475328460013323 No Department of Educational Psychology, Faculty of Education & Psychology, Alzahra University, Tehran, Iran. گروه روان شناسی تربیتی دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی دانشگاه الزهرا تهران ایران