Journal of Research in Behavioural Sciences

fa پیش‌بینی بهزیستی روانی براساس نیازهای بنیادین روان‌شناختی: نقش واسطه‌ای اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی Predicting Psychological Well-Being Based on Basic Psychological Needs: The Mediating Role of Social Networks Addiction تخصصي Special پژوهشي Research زمینه و هدف: این پژوهش با هدف بررسی رابطه نیازهای بنیادین و بهزیستی روان‌شناختی با میانجیگری اعتیاد به شبکههای اجتماعی انجام شد. اعتیاد به شبکههای اجتماعی عبارت است از وابستگی بیش از حد، انگیزه قوی برای ورود یا استفاده و صرف زمان و تلاش بسیار برای شبکههای اجتماعی که به سایر فعالیتهای اجتماعی، مطالعات/شغل، روابط بین فردی و یا سلامت روانی آسیب میرساند؛ بنابراین، در دهه گذشته، عوامل و پیامدهای مرتبط با استفاده مشکلزا از شبکههای اجتماعی علاقه و مطالعه تجربی در این حوزه را افزایش داده است. مواد و روش‌ها: جامعه آماری در این پژوهش افراد بالای 18 سال در شهر شیراز و همدان بود که از این جامعه آماری تعداد 396 نفر (170 مرد و 226 زن) با روش نمونه‌گیری تصادفی انتخاب شدند. ابزارهای استفاده شده در این پژوهش مقیاس نیازهای بنیادین روان‌شناختی (گینه، 2003)، اعتیاد به شبکههای اجتماعی (پاناییز و والکر، 2012) و بهزیستی روان‌شناختی ریف (1989) بود. دادهها با استفاده از روشهای آماری ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل مسیر تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها: بالاترین ضریب همبستگی در بین نیازهای بنیادین مربوط به نیاز ارتباط با 64/0- و بعد از آن نیازهای خودمختاری و شایستگی به ترتیب 62/0- و 58/0- بود. ضریب همبستگی بین اعتیاد به شبکههای اجتماعی و بهزیستی روان‌شناختی نیز 48/0- به دست آمد. همچنین، ضریب همبستگی نیازهای بنیادین خودمختاری، شایستگی و ارتباط با بهزیستی روان‌شناختی به ترتیب 69/0، 60/0 و 66/0 بود. نتیجه‌گیری: ناکامی در ارضاء نیازهای بنیادین میتواند در قالب روشهای اصلاحی و به شکل استفاده افراطی از شبکههای اجتماعی نمایان شده و زمینهساز استفاده اعتیادی از این شبکهها شود. ناکامی در ارضاء نیازهای بنیادین همچنین به صورت مستقیم و غیر مستقیم با کاهش بهزیستی روان‌شناختی مرتبط است. Aim and Background: The aim of this study was to investigate the relationship between basic needs and psychological well-being with mediation of social networks addiction. Social networkks addiction is excessive dependence, strong motivation to log in or use, and spending a lot of time on social networks that harm other social activities, studies / jobs, interpersonal relationships, or mental health. Thus, in the last decade, the factors and consequences associated with problematic use of social networks have increased interest and empirical study in this area. Methods and Materials: The statistical population in this study was people over 18 years old in Hamedan and Shiraz from which 396 people (170 male and 226 female) were selected by convenience sampling method. The instruments used in this study were the basic psychological needs scale (Gagné, 2033), social networks addiction (Panayides and Walker, 2012) and psychological well-being (Ryyf, 1989). Data were analyzed using Pearson correlation coefficient and path analysis. Findings: The highest correlation coefficient among the basic needs was related to the need for relatedness with -0.64 and then the needs of autonomy and competence were -0.62 and -0.58, respectively. The correlation coefficient between social networks addiction and psychological well-being was -0.48. Also, the correlation coefficient of basic needs of autonomy, competence and relatedness with psychological well-being were 0.69, 0.60 and 0.66, respectively. Conclusions: Frustration of basic needs can appear in the form of corrective methods and in the form of excessive use of social networks and pave the way for addictive use of these networks. Frustration of basic needs is also directly and indirectly associated with reduced psychological well-being. نیازهای بنیادین روانشناختی, اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی, بهزیستی روانی basic psychological needs, social networks addiction, psychological well-being 317 328 http://rbs.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-777-1&slc_lang=fa&sid=1 Mahmoud Parchami Khoram محمود پرچمی خرم parchami95@gmail.com 10031947532846008535 10031947532846008535 No Master of Clinical Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran. کارشناس ارشد روانشناسی بالینی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. Saeed Imani سعید ایمانی s_imani@sbu.ac.ir 10031947532846008536 10031947532846008536 Yes Assistant Professor, Department of Counseling, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran. استادیار، گروه مشاوره، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. Dariush Ansari داریوش انصاری Driush1199@yahoo.com 10031947532846008537 10031947532846008537 No Master of Clinical Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Shiraz University, Shiraz, Iran. کارشناس ارشد روانشناسی بالینی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.