1- گروه روان شناسی، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران
2- گروه تربیتبدنی و علوم ورزشی، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران ، habdi1978@gmail.com
چکیده: (170 مشاهده)
زمینه و هدف: با گسترش روزافزون استفاده از اینترنت در میان نوجوانان، نگرانیها درباره بروز رفتارهای پرخطر در فضای مجازی و ضعف مهارتهای ارتباطی در این دوره حساس رشدی افزایش یافته است؛ بنابراین هدف از این پژوهش مقایسه اثربخشی آموزش مهارتهای تنظیم هیجان و ذهنآگاهی بر رفتارهای پرخطر در فضای مجازی و مهارتهای ارتباطی دانش آموزان در مرحله بلوغ بود. روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیشآزمون و پسآزمون میباشد.
مواد و روشها: جامعۀ آماری کلیۀ دانش آموزان پسر در مرحله بلوغ 12 تا 16 ساله مقطع متوسطه اول هفتم تا نهم که در سال 1404 در شاهرود مشغول به تحصیل بودند می باشند. روش نمونهگیری هدفمند بود که بر اساس معیارهای ورود به تحقیق 39 نفر (آموزش مهارت های هیجانی 13 نفر، آموزش ذهن آگاهی 12 نفر و کنترل 14 نفر) انتخاب شدند. ابزار اندازهگیری پرسشنامههای مقیاس خطرپذیری نوجوانان ایرانی (زاده محمدی و همکاران، 1390)، پرسشنامه مهارتهای ارتباطی کوئیندام (2004)، مقیاس غربالگری استفاده پرخطر و مشکل آفرین از اینترنت (جلنچک و همکاران، 2014) بود. از پروتکل آموزش ذهن آگاهی توسط کابات ذین (1995) و آموزش مهارت های تنظیم هیجان گراتز و گاندرسون (2006) به مدت 8 جلسه (هر هفته دو جلسه 60 تا 90 دقیقه ای) استفاده گردید. جهت تجزیهوتحلیل دادههای تحقیق از روش آزمون تحلیل کوواریانس تک متغیره و نرمافزار SPSS نسخه 27 استفاده شد.
یافتهها: نتایج تحقیق نشان داد که که پس از کنترل اثر پیشآزمون، تفاوت نمرههای پیشآزمون- پسآزمون در دو گروه آزمایشی برای متغیر استفاده پرخطر و مشکل آفرین از اینترنت، رفتارهای پرخطر و مهارتهای اجتماعی معنادار است و میانگین نمرههای گروههای آزمایش بهطور معناداری از کمتر از گروه کنترل است (05/0>p). اما بین دو گروه آزمایش تفاوت معناداری وجود نداشت (05/0<p).
نتیجهگیری: نتایج این پژوهش نشان داد که آموزش مهارتهای تنظیم هیجان و ذهنآگاهی میتواند به عنوان راهکارهای مداخلهای مناسب برای کاهش استفاده پرخطر از اینترنت و ارتقای مهارتهای ارتباطی دانشآموزان در مرحله بلوغ مورد استفاده قرار گیرد.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي دریافت: 1404/7/27 | پذیرش: 1405/9/15 | انتشار: 1404/12/10