Journal of Research in Behavioural Sciences

fa مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر ذهنی‌سازی و رفتار درمانی دیالکتیک بر خودشناسی انسجامی و نشاط ذهنی پرستاران دارای مشکلات خستگی روان Comparing the Effectiveness of Mentalization-Based Therapy and Dialectical Behavior Therapy on The Cohesive Self-Knowledge and Mental Vitality of Nurses with Mental Fatigue Problems تخصصي Special پژوهشي Research زمینه و هدف: پرستاری از حرفه‌های پر تنش در نظام سلامت است که فشارهای روانی و عاطفی آن می‌تواند سلامت روان و عملکرد پرستاران را مختل کند. پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر ذهنی‌سازی و رفتار درمانی دیالکتیک بر خود شناسی انسجامی و نشاط ذهنی پرستاران مبتلا به خستگی روان انجام شده است. مواد و روش‌ها: روش پژوهش حاضر آزمایشی با گروه کنترل و طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون و پیگیری 3 ماهه بود. جامعه آماری شامل تمامی پرستاران شاغل در بیمارستان امام خمینی شهرستان فلاورجان بود. از میان پرستاران شاغل در این بیمارستان، ۴۴ نفر به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به ‌صورت تصادفی ساده (قرعه‌کشی) در دو گروه مداخله و یک گروه کنترل گمارده شدند. برای گردآوری داده‌ها از پرسشنامه مقیاس خودشناسی انسجامی قربانی و  همکاران (2008)، مقیاس نشاط ذهنی ریان و فردریک (1997) و سیاهه چند بعدی خستگی اسمیت و همکاران (1995) استفاده شد. گروه اول‌،  8 جلسه‌ (۹۰ دقیقه‌ای)  درمان مبتنی بر ذهنی‌سازی و برای گروه دوم، 8 جلسه (۹۰ دقیقه‌ای)  رفتار درمانی دیالکتیک برگزار شد. داده‌ها در نرم افزار   SPSSنسخه ۲۳ تحلیل شد. یافته‌ها: یافته ها نشان داد هر دو مداخله به تنهایی در بهبود خودشناسی انسجامی و نشاط ذهنی مؤثر بودند. در متغیر خودشناسی انسجامی، میانگین نمرات هر دو گروه آزمایشی در مراحل پس‌آزمون و پیگیری به‌طور معناداری بالاتر از گروه کنترل بود (001/0>p) و تفاوت اثربخشی بین دو روش درمانی مشاهده نشد. در خصوص نشاط ذهنی نیز، اگرچه تفاوت گروه درمان مبتنی بر ذهنی‌سازی با کنترل در پس‌آزمون معنادار نبود، اما در مرحله پیگیری اثر معنادار خود را نشان داد (004/0>p). به‌طور کلی، یافته‌ها حاکی از آن است که هر دو درمان در افزایش نشاط ذهنی و خود شناسی انسجامی اثربخشی مشابهی دارند و تفاوت معناداری بین دو روش درمانی وجود ندارد. نتیجه‌گیری:  نتایج نشان می‌دهد که هر دو درمان مبتنی بر ذهنی‌سازی و رفتاردرمانی دیالکتیک با افزایش خودشناسی انسجامی و نشاط ذهنی، می‌توانند به عنوان مداخلاتی مؤثر و  پایدار برای بهبود سلامت روان مورد استفاده قرار گیرند. بنابراین، پیشنهاد می‌شود از این مداخلات در برنامه‌های توانمندسازی پرستاران، به‌ ویژه در محیط‌های پرتنش کاری بهره گرفته شود. Aim and Background: Nursing is a high-stress profession within the healthcare system, and its psychological and emotional pressures can compromise the mental health and performance of nurses. The present study aimed to compare the effectiveness of Mentalization-Based Treatment (MBT) and Dialectical Behavior Therapy (DBT) on coherent self-knowledge and mental vitality in nurses suffering from mental fatigue. Methods and Materials: The present study employed an experimental design with a control group and a pre-test, post-test, and three-month follow-up plan. The statistical population included all nurses employed at Imam Khomeini Hospital in Falavarjan. From among the nurses working in this hospital, 44 individuals were selected via purposive sampling and randomly assigned (using a lottery method) to two intervention groups and one control group. Data were collected using the Coherent Self-Knowledge Scale by Ghorbani et al. (2008), the Mental Vitality Scale by Ryan and Frederick (1997), and the Multidimensional Fatigue Inventory by Smets et al. (1995). The first group received eight 90-minute sessions of Mentalization-Based Treatment, and the second group received eight 90-minute sessions of Dialectical Behavior Therapy. Data were analyzed using SPSS software, version 23. Findings: The findings indicated that both interventions were effective in improving coherent self-knowledge and mental vitality. Regarding coherent self-knowledge, the mean scores of both experimental groups were significantly higher than those of the control group at the post-test and follow-up stages (p<0.001), and no significant difference in effectiveness was observed between the two treatment methods. Regarding mental vitality, although the difference between the Mentalization-Based Treatment group and the control group was not significant at the post-test, it showed a significant effect at the follow-up stage (p<0.004). Conclusions: The results demonstrate that both Mentalization-Based Treatment and Dialectical Behavior Therapy, by enhancing coherent self-knowledge and mental vitality, can be utilized as effective and sustainable interventions to improve mental health. درمان مبتنی بر ذهنی سازی, رفتار درمانی دیالکتیک, خودشناسی انسجامی, نشاط ذهنی , پرستاران ,خستگی روان. Keywords: Mentalization-Based Treatment, Dialectical Behavior Therapy, Integrative Self-Knowledge, Subjective Vitality , Nurses.Mental Fatigue 783 796 http://rbs.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1496-1&slc_lang=fa&sid=1 safieh hadian صفیه هادیان safieh.hadian@iau.ac.ir 100319475328460014315 100319475328460014315 No PhD Student, Department of Psychology, Na.C., Islamic Azad University, Najafabad, Iran. دانشجوی دکترای، گروه روانشناسی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران. akram dehghani اکرم دهقانی Ddehghani55@iau.ac.ir 100319475328460014316 100319475328460014316 Yes Assistant Professor, Department of Psychology, Na.C., Islamic Azad University, Najafabad, Iran. استادیار، گروه روانشناسی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران. Razieh Izadi راضیه ایزدی r.izady@safahan.ac.ir 100319475328460014317 100319475328460014317 No Assistant Professor, Department of Psychology, Isfahan Non-Profit Higher Education Institute, Isfahan, Iran. استادیار، گروه روانشناسی، موسسه عالی غیرانتفاعی صفاهان، اصفهان، ایران. Sheida Jabalameli شیدا جبل عاملی jabalameli.sh@iau.ac.ir 100319475328460014318 100319475328460014318 No Assistant Professor, Department of Psychology, Na.C. Islamic Azad University, Najafabad, Iran. استادیار، گروه روانشناسی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران. Mousa Alavi موسی علوی m-alavi@nm.mui.ac.ir 100319475328460014319 100319475328460014319 No Professor, Department of Psychiatric Nursing, University of Medical Sciences, Isfahan, Iran. استاد، گروه روان‌پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی، اصفهان، ایران.