Journal of Research in Behavioural Sciences

fa مقایسه اثربخشی درمان هیجان مدار، رفتاردرمانی دیالکتیک و درمان مبتنی بر نظریه انسان سالم بر نشانگان واژینیسم و شدت درد ادراک شده در زنان مبتلا به واژینیسم Comparing the effectiveness of emotion-focused therapy, dialectical behavior therapy, and healthy person theory-based therapy on vaginismus symptoms and perceived pain intensity in women with vaginismus تخصصي Special كاربردي Applicable زمینه و هدف: واژینیسموس یکی از اختلالات بنیادین در حوزه سلامت جنسی زنان است که طی سال‌های اخیر توجه بسیاری از پژوهشگران و درمانگران حوزه‌های روان‌شناسی، مشاوره و سلامت جنسی را به خود جلب کرده است. این پدیده ماهیتی چندبعدی دارد و عوامل روان‌شناختی، هیجانی، شناختی، بین‌فردی و فرهنگی در شکل‌گیری و تداوم آن نقشی اساسی ایفا می‌کنند؛ از این رو، بررسی اثربخشی روش‌های درمانی متناسب با این اختلال حائز اهمیت است. پژوهش حاضر با هدف بررسی و مقایسه اثربخشی درمان هیجان‌مدار، رفتاردرمانی دیالکتیک و درمان مبتنی بر نظریهی انسان سالم بر نشانگان و شدت درد ادراک‌شده در زنان مبتلا به واژینیسموس انجام شد. مواد و روش‌ها: روش پژوهش کمّی، از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون‌ـ‌پس‌آزمون و پیگیری با گروه کنترل بود. جامعه آماری را زنان مبتلا به واژینیسموس تشکیل دادند که از میان آن‌ها، نمونه‌ای به حجم ۶۰ نفر به روش هدفمند و با توجه به ملاک‌های ورود انتخاب شدند. مشارکت‌کنندگان به‌صورت تصادفی در ۳ گروه آزمایش (هر گروه ۱۵ نفر) و ۱ گروه کنترل (۱۵ نفر) گمارش شدند. گروه‌های آزمایش، مداخلاتِ درمان هیجان‌مدار، رفتاردرمانی دیالکتیک و بستهی درمانی انسان سالم را دریافت نمودند و گروه کنترل هیچ‌گونه مداخله‌ای دریافت نکرد. ابزارهای گردآوری داده‌ها شامل چک‌لیست نشانگان واژینیسموس (۱۳۹۴) و پرسشنامهی شدت درد ادراک‌شدهی مگ‌گیل (۱۹۹۷) بود. داده‌های حاصل از طریق مدل‌های خطی آمیخته LMM) )مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: نتایج نشان داد که در جهت بهبود نشانگان واژینیسموس، رفتاردرمانی دیالکتیک و درمان هیجان‌مدار بیشترین اثربخشی را در مرحلهی پس‌آزمون داشته و این اثر را تا مرحلهی پیگیری حفظ کرده‌اند. همچنین، درمان مبتنی بر نظریهی انسان سالم و رفتاردرمانی دیالکتیک، بالاترین میزان اثربخشی را در کاهش شدت درد ادراک‌شده در مراحل پس‌آزمون و پیگیری نشان دادند. نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌های پژوهش می‌توان نتیجه گرفت که بهره‌گیری از اصول و تکنیک‌های رفتاردرمانی دیالکتیک، درمان هیجان مدار و درمان مبتنی بر نظریه انسان سالم (به‌عنوان یک رویکرد جامع و بومی‌محور) می‌تواند به‌عنوان مداخلاتی متمایز و مؤثر جهت بهبود نشانگان واژینیسموس و کاهش شدت درد ادراک‌شده در زنان مبتلا به این اختلال مورد استفاده قرار گیرد Aim and Background: Vaginismus is one of the fundamental disorders in the field of women's sexual health, which has attracted significant attention from researchers and clinicians in psychology, counseling, and sexual health in recent years. This phenomenon possesses a multidimensional nature, wherein psychological, emotional, cognitive, interpersonal, and cultural factors play a pivotal role in its development and maintenance; hence, investigating the efficacy of therapeutic modalities tailored to this disorder is of paramount importance. The present study aimed to investigate and compare the efficacy of Emotionally Focused Therapy (EFT), Dialectical Behavior Therapy (DBT), and a therapeutic approach based on the "Healthy Human" theory on the symptoms and perceived pain intensity in women suffering from vaginismus. Methods and Materials: This quantitative study utilized a quasi-experimental pretest-posttest and follow-up design with a control group. The statistical population comprised women diagnosed with vaginismus, from whom a sample of 60 participants was selected via purposive sampling based on explicit inclusion criteria. Participants were randomly assigned to three experimental groups (n = 15 per group) and one control group (n = 15). The experimental groups received interventions consisting of Emotionally Focused Therapy, Dialectical Behavior Therapy, and the Healthy Human treatment package, respectively, while the control group received no intervention. Data collection tools included the Vaginismus Symptoms Checklist (2015) and the McGill Short-Form Pain Questionnaire (1997). The gathered data were analyzed using Linear Mixed Models (LMM). Findings: Statistical analysis revealed that regarding the improvement of vaginismus symptoms, Dialectical Behavior Therapy and Emotionally Focused Therapy demonstrated the highest efficacy at the post-test stage, maintaining this effect throughout the follow-up phase. Furthermore, the treatment based on the Healthy Human theory and Dialectical Behavior Therapy exhibited the highest level of efficacy in reducing perceived pain intensity during both the post-test and follow-up stages. Conclusions: Based on the study findings, it can be concluded that incorporating the principles and techniques of Dialectical Behavior Therapy, emotion-focused therapy and the Healthy Human theory (as a comprehensive, indigenous-centered approach) can serve as distinct and effective interventions to improve vaginismus symptoms and alleviate perceived pain intensity in women afflicted with this disorder. واژینیسیموس, شدت درد ادراک شده, درمان هیجان مدار, رفتاردرمانی دیالکتیک, درمان مبتنی بر نظریه انسان سالم Vaginismus, perceived pain intensity, emotion-focused therapy, dialectical behavior therapy, healthy person theory-based therapy 62 75 http://rbs.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1483-1&slc_lang=fa&sid=1 Monire Kianmehr منیره کیانمهر drmonirehkianmehr@gmail.com 100319475328460014895 100319475328460014895 No PhD of student of psychology, Department of psychology,Isf.c., Islamic Azad University, Isfahan, Iran. دانشجوی دکتری روانشناسی، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران. SeyedHamid Atashpoor حمید آتش پور hamid.atashpour@iau.ac.ir 100319475328460014896 100319475328460014896 Yes Associate Professor, Department of psychology,Isf.c., Islamic Azad University, Isfahan, Iran. دانشیار، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران. Asghar Aghaei اصغر آقایی aghaeipsy@gmail.com 100319475328460014897 100319475328460014897 No Professor, Department of psychology, Isf.c., Islamic Azad University, Isfahan, Iran. استاد، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.