Journal of Research in Behavioural Sciences

fa تأثیر آموزش مهارت‌های زندگی بر انعطاف‌پذیری شناختی و بهزیستی اجتماعی دانش آموزان وابسته به فضای مجازی The Effect of Life Skills Training on the Cognitive Flexibility and Social Well-being of Students Dependence of Cyberspace تخصصي Special پژوهشي Research زمینه و هدف: گسترش روزافزون فضای مجازی زندگی افراد را تحت تأثیر قرار داده است. نسل جدیدی که در این فضا متولد شده‌اند، روزبه‌روز، بیشتر از فضای مجازی استفاده می‌کنند و سبک زندگی مجازی را شکل داده‌اند؛ بنابراین هدف از پژوهش حاضر بررسی تأثیر آموزش مهارت‌های زندگی بر انعطاف‌پذیری شناختی و بهزیستی اجتماعی دانش آموزان وابسته به فضای مجازی است. مواد و روش‌ها: طرح این پژوهش نیمه آزمایشی از نوع پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری با گروه گواه است. جامعه‌ آماری این پژوهش شامل دانش آموزان وابسته به فضای مجازی شهر نیشابور در سال ۰۱- ۱۴۰۰ بودند. با استفاده از روش نمونه‌گیری در دسترس ۳۰ دانش‌آموز وابسته به فضای مجازی شهر نیشابور انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه اعتیاد به اینترنت (یانگ، ۱۹۹۸)، مقیاس انعطاف‌پذیری شناختی (مارتین و روبین، ۱۹۹۵)، پرسشنامه بهزیستی اجتماعی (کیز، ۱۹۹۸) بود. برنامه آموزشی مهارت‌های زندگی برگرفته از پژوهش زارع و همکاران (۱۳۹۹) بود که در ۸ جلسه ۹۰ دقیقه‌ای اجرا شد. برای تحلیل نتایج از آزمون تحلیل واریانس با اندازه‌گیری‌های مکرر استفاده شده است. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج به‌دست‌آمده نشان داد که برنامه آموزشی مهارت‌های زندگی توانسته است انعطاف‌پذیری شناختی و بهزیستی اجتماعی را در بین دانش آموزان وابسته به فضای مجازی بهبود بخشد. نتیجه‌گیری: آموزش مهارت‌های زندگی با بهبود توانایی‌های شناختی، هیجانی و مهارتی سبب افزایش ادراک هیجان‌ها و ارائه پاسخ‌های سازگارانه می‌شود که انعطاف‌پذیری شناختی و بهزیستی اجتماعی دانش آموزان را بهبود می‌بخشد. Aim and Background: The ever-increasing expansion of cyberspace has affected people's lives. The new generations who were born in this space, day by day, use cyberspace more and have formed a virtual lifestyle, so the purpose of this research is to investigate the effect of life skills training on the cognitive flexibility and social well-being of students’ dependence of cyberspace. Methods and Materials: The design of this research is a semi-experimental type of pretest, posttest and follow-up with experimental and control groups. The statistical population of this research includes students’ dependence to cyberspace of Neyshabur city in the year 2022-2023. The sample of the research was selected using the convenience sampling method of 30 students’ dependence to cyberspace of Neyshabur city. Research tools included internet addiction questionnaire (Young, 1998), cognitive flexibility scale (Martin and Rubin, 1995), and social well-being questionnaire (Keyes, 1998). The life skills training program was taken from Zare et al. (2019) research, which was implemented in eight ninety-minute-sessions. Repeated measures analysis of variance was used to analyze the data. The data was analyzed using SPSS software Findings: The results show that the life skills training program has been able to improve cognitive flexibility and social well-being among the students dependence of cyberspace. Conclusions: Life skills training by improving cognitive, emotional and skill abilities increases the perception of emotions and provide adaptive responses that improve cognitive flexibility and social well-being of students. مهارت های زندگی, انعطاف پذیری شناختی, بهزیستی اجتماعی, وابستگی به فضای مجازی life skills, cognitive flexibility, social well-being, dependence on virtual space. 125 136 http://rbs.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1063-1&slc_lang=fa&sid=1 Seyed Ahmad Pourmousavi سیداحمد پورموسوی 100319475328460011642 100319475328460011642 No Ph.D. Student of Counseling, Department of Counseling, Mashhad Branch, Islamic Azad University, Mashhad, Iran. دانشجوی دکتری مشاوره، گروه مشاوره، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران. Hasan Azargon حسن آذرگون Azargoon_h@yahoo.com 100319475328460011643 100319475328460011643 Yes Department of Psychology, Payame Noor University, Tehran, Iran. استادیار گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. Ahmad Mansouri احمد منصوری 100319475328460011644 100319475328460011644 No Department of Psychology, Neyshabur Branch, Islamic Azad University, Neyshabur, Iran. گروه روانشناسی، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور ، ایران.