fa اثربخشی مداخله مبتنی بر ذهن آگاهی بر بازداری رفتاری، خودکنترلی و رفتارهای پرخطر در نوجوانان دارای اختلال کم‌توجهی/بیش‌فعالی تخصصي Special پژوهشي Research <strong><span style="color:#0000cc;"><span style="font-family:B Mitra;">زمینه و هدف:</span></span></strong> <span style="font-family:B Mitra;">اختلال کم‌توجهی/بیش&shy;فعالی یک اختلال عصبی/ رشدی است که توسط تعدادی از علائم، رفتارهای تکانشی و ناتوانی در تمرکز نشان داده می</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">&shy;</span></span><span style="font-family:B Mitra;">شود. ضروری است با به‌کارگیری درمان&shy;های روان‌شناختی مناسب نسبت به کاهش این علائم اقدام نمود. بر همین اساس پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی ذهن آگاهی بر بازداری رفتاری، خودکنترلی و رفتارهای پرخطر در نوجوانان دارای اختلال کم‌توجهی/بیش&shy;فعالی انجام گرفت.</span><br> <strong><span style="color:#0000cc;"><span style="font-family:B Mitra;">مواد و روش‌ها:</span></span></strong> <span style="font-family:B Zar;">ر</span><span style="font-family:B Mitra;">وش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل همراه با پیگیری سه‌ماهه بود. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل نوجوانان پسر ۱۳ تا ۱۸ سال دارای اختلال کم‌توجهی/ </span><span style="font-family:B Mitra;">بیش&shy;فعالی مراجعه‌کننده به مرکز اورژانس اجتماعی شیراز در سال ۱۳۹۸</span><span style="font-family:B Mitra;"> بودند. در این پژوهش تعداد ۳۰ نوجوان دارای اختلال کم‌توجهی/بیش&shy;فعالی نفر از طریق ارزیابی روان‌پزشکی و مقیاس رفتاری کودک آخنباخ </span><span style="font-family:B Mitra;">با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند و به‌صورت تصادفی به دو گروه آزمایش و کنترل گمارده شدند. (۱۵ نفر گروه آزمایش و ۱۵ نفر گروه کنترل). گروه آزمایش مداخله مبتنی بر ذهن آگاهی را طی دو ماه و نیم در (۱۰ جلسه ۹۰ دقیقه&shy;ای) دریافت نمودند؛ اما گروه کنترل مداخله&shy;ای دریافت نکردند و در لیست انتظار باقی ماندند. پرسشنامه&shy;های مورداستفاده در این پژوهش شامل آزمون برو/نرو، پرسشنامه خودکنترلی تانجنی و پرسشنامه خطرپذیری نوجوانان ایرانی بود. تجزیه‌وتحلیل اطلاعات به‌دست‌آمده از اجرای پرسشنامه&shy;ها از طریق نرم‌افزار </span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">SPSS</span></span></span> <span style="font-family:B Mitra;">نسخه ۲۶ در دو بخش توصیفی (میانگین و انحراف معیار) و استنباطی (تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر) انجام پذیرفت.</span><br> <strong><span style="color:#0000cc;"><span style="font-family:B Mitra;">یافته‌ها:</span></span></strong> <span style="font-family:B Mitra;">نتایج نشان داد که درمان مبتنی بر ذهن آگاهی بر بازداری رفتاری، افزایش خودکنترلی و کاهش رفتارهای پرخطر در نوجوانان دارای اختلال کم‌توجهی/بیش&shy;فعالی تأثیر معنادار دارد</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">.</span></span><span style="font-family:B Mitra;"> (۰۱/۰></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">p</span></span></span></em><span style="font-family:B Mitra;">).</span><span style="font-family:B Mitra;"></span><br> <strong><span style="color:#0000cc;"><span style="font-family:B Mitra;">نتیجه‌گیری:</span></span></strong> <span style="font-family:B Mitra;">بر اساس نتایج پژوهش حاضر، می&shy;توان گفت </span><span style="font-family:B Mitra;">که درمان مبتنی بر ذهن آگاهی موجب بهبود بازداری رفتاری، افزایش خودکنترلی و کاهش رفتارهای پرخطر در نوجوانان مبتلابه اختلال کم‌توجهی/بیش&shy;فعالی شده است؛ بنابراین در نظر گرفتن این روش درمانی در کنار سایر روش&shy;ها، در جهت کاهش علائم افراد مبتلا به اختلال کم‌توجهی/بیش&shy;فعالی پیشنهاد می&shy;شود.</span> <strong>Aim and Background:</strong> Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) is a developmental neurological disorder characterized by several symptoms including impulsive behavior and inability to attention. To reduce such symptoms, it is necessary to use appropriate psychological therapies. Accordingly, the present study aimed to investigate the effectiveness of mindfulness on behavioral inhibition, self-control, and high-risk behaviors in adolescents with attention deficit hyperactivity disorder.<br> <strong>Methods and Materials:</strong> The study method was quasi-experimental with a pretest-posttest design including a control group and a three-month follow-up period. The statistical population of this study included adolescent boys aged 13 to 18, with ADHD who had been admitted to the social emergency of the city of Shiraz city in the year 2019. Thirty adolescents with ADHD were selected through psychiatric evaluation and the Child Behavior Checklist (CBCL) through convenience sampling after which they were randomly divided into experimental and control groups (with 15 individuals in each). The experimental group received mindfulness-based intervention during two and a half months which included ten 90-minute sessions while the control group did not experience training and remained on the waiting list. The questionnaires used in this study included the Go/No-Go test, the Tangney self-control questionnaire, and the Iranian adolescents&rsquo; risk-taking questionnaire. Data analysis was performed using the SPSS-26 software in two sections, namely descriptive (mean and standard deviation), and inferential (analysis of variance with repeated measures).<br> <strong>Findings:</strong> The results showed that mindfulness-based intervention had a significant effect on behavioral inhibition and increased self-control, and it reduces high-risk behavior in adolescents with ADHD (P<0/01).<br> <strong>Conclusions:</strong> Based on the results of the present study, it is safe to say that mindfulness-based therapy improved behavioral inhibition, increased self-control, and reduced high-risk behavior in adolescents with ADHD. Accordingly, this treatment is suggested to be used along with other approaches to reduce the symptoms of people with ADHD. ذهن آگاهی, بازداری رفتاری, خودکنترلی, رفتارهای پرخطر, کم‌توجهی/ بیش‌فعالی. Mindfulness, behavioral inhibition, self-control, high-risk behavior, ADHD. 519 534 http://rbs.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-295-2&slc_lang=fa&sid=1 Seyyedeh Afsoun Golestanehi سیده افسون گلستانه afsoungolestaneh@yahoo.com 10031947532846005473 10031947532846005473 No PhD student, Department of clinical psychology, Shiraz Branch, Islamic Azad University, Shiraz. Iran. دانشجوی دکترا، گروه روان شناسی بالینی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران. Masoud Mohammadi مسعود محمدی mmohamadis@yahoo.com 10031947532846005474 10031947532846005474 Yes Assistant Professor Department of clinical psychology, Shiraz Branch, Islamic Azad University, Shiraz, Iran. استادیار گروه روان شناسی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران. Azam Davoodi اعظم داوودی davoodi.azam@yahoo.com 10031947532846005475 10031947532846005475 No Assistant Professor Department of clinical psychology, Shiraz Branch, Islamic Azad University, Shiraz. Iran. استادیار گروه روان شناسی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران. Najmeh Fath نجمه فتح najmehfath@yahoo.com 10031947532846005476 10031947532846005476 No Assistant Professor Department of clinical psychology, Shiraz Branch, Islamic Azad University, Shiraz. Iran. استادیار گروه روان شناسی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران.