Journal of Research in Behavioural Sciences

fa اثربخشی آموزش توانایی‌های حرکتی بر کارکردهای اجرایی کودکان با اختلال نقص توجه/بیش‌فعالی Effectiveness of Motor Skills Training on Executive Functions in Children with Attention Deficit/Hyperactivity Disorder تخصصي Special پژوهشي Research زمینه و هدف: اختلال نقص توجه/بیش فعالی تخریب قابل‌ملاحظه‌ای در کنشهای اجتماعی، آموزشی، شغلی و تواناییهای حرکتی ایجاد میکند. هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی آموزش تواناییهای حرکتی بر کارکردهای اجرایی کودکان با اختلال نقص توجه/بیش فعالی بود. مواد و روش‌ها: پژوهش حاضر یک مطالعه نیمه آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعهی آماری این پژوهش شامل کلیه دانشآموزان پسر پایهی ششم ابتدایی شهر کرمان در سال تحصیلی 99-1398 بودند؛ و نمونه پژوهش شامل 30 نفر بود که به روش نمونهگیری در دسترس انتخاب و به‌طور تصادفی در دو گروه آزمایشی (15 نفر) و کنترل (15 نفر) قرار گرفتند. آزمودنیها در دو مرحلهی پیش‌آزمون و پس‌آزمون به پرسشنامههای اختلال کمبود توجه سوانسون و نولان و پلهام، فرم والدین (1980)، خرده آزمونهای حافظه عددی و تشابهات از مقیاس هوشی وکسلر (2002) و آزمون تصاویر پیچیده آندرهری (1942) پاسخ دادند. گروه آزمایش طی 18 جلسه 45 دقیقهای جلسات آموزش تواناییهای حرکتی را به‌صورت گروهی دریافت کردند، درحالی‌که گروه کنترل هیچ آموزشی دریافت نکردند. دادهها با استفاده از روشهای آمار توصیفی و تحلیل کوواریانس تک متغیره و چندمتغیره و با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS نسخهی 25 تجزیه‌وتحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج مقایسه گروه آزمایش با گروه کنترل نشان داد که کارکردهای اجرایی حافظهی فعال و برنامهریزی-سازماندهی گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل به‌طور معناداری افزایش یافت؛ و اثربخشی آموزش تواناییهای حرکتی بر کارکردهای اجرایی در مرحلهی پس‌آزمون تأیید گردید (01/0 >p). میزان این تأثیر در کارکرد اجرایی حافظهی فعال 64/0 و برنامه‌ریزی- سازمان‌دهی 69/0 بود (01/0>p). نتیجه‌گیری: به‌طورکلی نتایج حاکی از تأثیر آموزش تواناییهای حرکتی بر کارکردهای اجرایی در کودکان با اختلال نقص توجه/بیش فعالی بود؛ و میتوان از این روش برای درمان این کودکان استفاده کرد. Aim and Background: Attention Deficit / Hyperactivity Disorder causes significant impairment in social, educational, occupational and motor abilities. The aim of this study was to evaluate the effectiveness of motor skills training on executive functions in children with attention deficit / hyperactivity disorder. Methods and Materials: The present study was a quasi-experimental study with a pretest and posttest design with a control group. The statistical population of this study included all male sixth grade elementary school students in Kerman in the academic year 2009-2010; The study sample consisted of 30 people who were selected by available sampling method and were randomly divided into two experimental groups (15 people) and control (15 people). Subjects in two stages of pre-test and post-test were Swanson and Nolan Pelham (1980) Attention Deficit Hyperactivity Disorder Questionnaires, Wechsler IQ (2002) Numerical Memory and Similarities Subcommittee, and Andrehori Complex Imaging Test. (1942) responded. The experimental group received motor skills training as a group during 18 sessions of 45 minutes, while the control group did not receive any training. Data were analyzed using descriptive statistics and univariate and multivariate analysis of covariance and SPSS software version 25. Findings: The results of comparison of the experimental group with the control group showed that the executive functions of working memory and programming-organizing of the experimental group were significantly increased compared to the control group. And the effectiveness of motor skills training on executive functions in the post-test neighborhood was confirmed (p <0.01). The magnitude of this effect on the executive function of working memory was 0.64 and planning-organizing was 0.69(p <.01). Conclusions: In general, the results showed the effect of motor skills training on executive functions in children with attention deficit/hyperactivity disorder. And this method can be used to treat these children. توانایی‌های حرکتی, کارکردهای اجرایی, اختلال نقص توجه/بیش‌فعالی. Motor abilities, executive functions, attention deficit / hyperactivity disorder. 439 448 http://rbs.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-305-1&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Torkizadeh فاطمه ترکی زاده vahidi.s@gmail.com 10031947532846006026 10031947532846006026 No Phd student of educational psychology, Kerman branch, Islamic Azad University, Kerman, Iran. دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران. Amanollah Soltani امان الله سلطانی sarvari.m67@gmail.com 10031947532846006027 10031947532846006027 Yes Assistant professor,Department of Psychology, kerman branch, Islamic Azad University, Kerman, Iran. استادیار، گروه روانشناسی تربیتی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران. Mahshid Takhayori مهشید تجربه کار vahidi.s@gmail.com 10031947532846006028 10031947532846006028 No Assistant professor, Department of Psychology, Shahid Bahonar University, kerman, Iran. استادیار، گروه روانشناسی تربیتی، دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران. Alireza Manzari Tavakoli علیرضا منظری توکلی vahidi.s@gmail.com 10031947532846006029 10031947532846006029 No Assistant professor, Department of Educatinal sciences and Psychology, kerman branch, Islamic Azad University, Kerman,Iran. استادیار، گروه علوم تربیتی و روانشناسی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد، کرمان، ایران. Mahshid Zare مهشید زارع زاده vahidi.s@gmail.com 10031947532846006030 10031947532846006030 No Assistant professor,Department of Physical education and sport sciences, Shahid Bahonar University, kerman, Iran. استادیار، گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران.