fa اثربخشی درمان پاسخ محور بر تفکر آینده‌نگر و فرآیندهای پاس در کودکان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم عمومى General پژوهشي Research <p dir="ltr" style="text-align: justify;"><strong>زمینه و هدف:</strong><strong> </strong>اختلال طیف اوتیسم یک اختلال عصبی رشدی است. پژوهش‌های اخیر درباره این گروه از افراد علاوه بر علائم تشخیصی بر نقایص شناختی همچون تفکر آینده‌نگر و فرآیندهای پاس (برنامه‌ریزی، توجه، پردازش هم‌زمان و متوالی) متمرکز شده‌اند. به نظر می‌رسد این نقایص می‌توانند نشانه‌های رفتاری این اختلال را تبیین کنند. در همین راستا مطالعه حاضر اثربخشی مداخلات پاسخ محور بر تفکر آینده‌نگر و فرآیندهای پاس در کودکان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم را مورد هدف قرار داد.</p> <p><strong>مواد و روش‌ها: </strong>طرح این پژوهش از نوع نیمه آزمایشی به‌صورت پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری با گروه کنترل بود. جامعه پژوهش شامل کلیه کودکان 8-6 سال مبتلا به اختلال طیف اوتیسم با عملکرد بالای شهر اصفهان بود. نمونه مورد استفاده در این پژوهش شامل 20 دانش‌آموز مبتلا به اختلال طیف اوتیسم با عملکرد بالا بود که به‌صورت در دسترس انتخاب شدند. شرکت‌کنندگان به دو گروه (کنترل و آزمایش) تقسیم شدند. گروه آزمایش طی 20 جلسه در مداخله شرکت کردند. ابزارهای این پژوهش شامل سیستم ارزیابی شناختی- ویرایش دوم (Cognitive assessment system- Second edition)، پرسشنامه‌ سنجش دامنه‌ اوتیسم (Autism spectrum screening questionnaire) و تکلیف سفر (Trip task) بود. دو ماه پس از اتمام برنامه آموزشی، هر دو گروه با استفاده از سیستم ارزیابی شناختی و تکلیف سفر مورد پیگیری قرار گرفتند.</p> <p><strong>یافته‌ها:</strong> در گروه آزمایش نمره تفکر آینده‌نگر و فرآیندهای شناختی (برنامه‌ریزی‌) تأثیر‌پذیری بیشتری نسبت به گروه کنترل نشان داد و این تأثیر‌ ازنظر آماری معنی‌دار بود (01/0><em>p</em>).</p> <p><strong>نتیجه‌گیری: </strong>این مطالعه نتایج امیدوارکننده‌ای را برای درمان پاسخ محور به‌عنوان یک مداخله برای بهبود مؤلفه‌های شناختی در کودکان اوتیسم ارائه داد و نشان می‌دهد که مؤلفه‌های شناختی نیز با درمان پاسخ محور قابل‌انعطاف هستند.</p> <p><strong>Aim and Background: </strong>Autism spectrum disorder is a neurodevelopmental disorder. Recent research in this area has focused on cognitive deficits such as future thinking and PASS processes (Planning, Attention, Simultaneous, and Successive) in this group of individuals, in addition to diagnostic symptoms. It seems these deficits can explain the behavioral symptoms of the disorder. Therefore, present study aimed to investigate the effectiveness of pivotal response treatment on future thinking and PASS processes of children with autism spectrum disorder.</p> <p><strong>Methods and Materials: </strong>The research design was quasi-experimental with pretest, posttest and follow up with control group. The study population included all children 8-6 years old with high-functioning autism spectrum disorder in Isfahan. The sample included 20 students with high-functioning autism selected through convenience sampling and divided into experimental and control groups. The experimental group participated in a 20- session&rsquo;s intervention, 2 sessions per week. The Cognitive Assessment System (CAS), trip task, Autism Spectrum Screening Questionnaire (ASSQ) were used for data collection. Two months after the end of the intervention, both groups were followed up using CAS and trip task.</p> <p><strong>Findings:</strong><strong> </strong>The scores of Future thinking and cognitive processes (planning) were significantly improved in the experimental group, compared to the control group.</p> <p><strong>Conclusions: </strong>This study shows promising results for pivotal response treatment as an intervention for improving cognitive components in children with autism spectrum disorder and suggest that cognitive components are malleable through implementation of pivotal response treatment.</p> درمان پاسخ محور, تفکر آینده‌نگر, فرآیندهای پاس, اختلال طیف اوتیسم Autism spectrum disorder, PASS processes, Pivotal response treatment, Thinking. 495 507 http://rbs.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-590&slc_lang=fa&sid=1 Maryam Samadi مریم صمدی samadi.m.1988@gmail.com 10031947532846002624 10031947532846002624 No PhD. Student, Department of Psychology and Education of Children with Special Needs, Faculty of Education and Psychology, University of Isfahan, Isfahan, Iran. دانشجوی دکتری، گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان با نیازهای خاص، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. Amir Ghamarani امیر قمرانی Aghamarani@yahoo.com 10031947532846002625 10031947532846002625 Yes Assistant Professor, Department of Psychology and education of Children with Special Needs, Faculty of Education and Psychology, University of Isfahan, Isfahan, Iran. استادیار، گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان با نیازهای خاص، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. Salar Faramarzi سالار فرامرزی salarfaramarzi@yahoo.com 10031947532846002626 10031947532846002626 No Associate Professor, Department of Psychology and Education of Children with Special Needs, Faculty of Education and Psychology, University of Isfahan, Isfahan, Iran. دانشیار، گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان با نیازهای خاص، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان. اصفهان، ایران.