fa ویژگی‌های روان‌سنجی پرسشنامه حساسیت به تنبیه و حساسیت به پاداش- تجدید نظر و تصریح شده عمومى General پژوهشي Research زمینه و هدف: نظریه حساسیت به تقویت در حیطه­های مختلفی نظیر شخصیت، هیجان و آسیب‌شناسی روانی اهمیت و کاربرد دارد. پرسشنامه تجدیدنظر و تصریح‌شده حساسیت به تنبیه و حساسیت به پاداش به‌منظور سنجش این نظریه و مرتفع ساختن مشکلات ابزارهای قبلی، ساخته شد. پژوهش حاضر باهدف بررسی ویژگی­‌های روان‌سنجی SPSRQ-RC در جامعه ایرانی انجام شد. مواد و روش­‌ها: این پژوهش از نوع توصیفی-همبستگی است. جامعه آماری کلیه دانشجویان دانشگاه بجنورد در نیم سال اول تحصیلی 96-1395 بودند که از بین آن‌ها 485 نفر، به‌عنوان نمونه پژوهش، با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه­‌ای انتخاب شدند. داده­‌های پژوهش با استفاده از پرسشنامه­‌های تجدیدنظر و تصریح‌شده حساسیت به تنبیه و حساسیت به پاداش (Sensitivity to Punishment and Sensitivity to Reward Questionnaire-Revised and Clarified یا SPSRQ-RC)، مقیاس سیستم بازداری رفتاری/ فعال‌سازی رفتاری (Behavioral Inhibition System/Behavioral Activation scale یا BIS/BAS Scale)، مقیاس عاطفه مثبت و عاطفه (Positive Affect and Negative Affect Schedule یا PANAS) منفی جمع­‌آوری شد. داده­‌ها با استفاده از ضریب Cronbach , s alpha و ضریب همبستگی Pearson، ضریب باز آزمایی، تحلیل عامل اکتشافی و تحلیل عامل تأییدی، تجزیه‌وتحلیل شدند. یافته­‌ها: تحلیل مؤلفه‌های اصلی با روش چرخش واریماکس، منجر به استخراج دو عامل زیر بنایی حساسیت به تنبیه و حساسیت به پاداش برای SPSRQ-RC شد. مدل دو عاملی شناسایی شده 51/38 درصد از واریانس داده‌ها را تبیین کرد. ده ماده از SPSRQ-RC بر روی عامل اول یعنی حساسیت به تنبیه و ده ماده بر روی عامل دوم یعنی حساسیت به پاداش دارای بار معنی­‌دار بودند. شاخص­‌های مدل تحلیل عامل تأییدی نشان داد مدل دو عاملی از برازش مطلوبی برخودار است. کلیه ماده­‌های مربوط به هر یک از عوامل حساسیت به تنبیه و حساسیت به پاداش دارای بار عاملی بالایی بودند و ساختار عاملی SPSRQ-RC را تائید کردند. نتایج بررسی اعتبار SPSRQ-RC با استفاده از روش­‌های همسانی درونی و بازآزمایی نشان داد این ابزار از اعتبار مطلوبی برخوردار است. همچنین، نتایج نشان داد SPSRQ-RC از روایی همگرا و افتراقی مطلوبی برخوردار است. نتیجه­‌گیری: SPSRQ-RC از ویژگی­‌های روان‌سنجی مطلوبی در جامعه ایرانی برخوردار است و ارزیابی مناسب‌تری برای سنجش نظریه حساسیت به تقویت فراهم می­‌کند. Aim and Background: The reinforcement sensitivity theory (RST) is important and useful in various areas such as personality, emotion and psychopathology. Sensitivity to Punishment and Sensitivity to Reward Questionnaire-Revised and Clarified (SPSRQ-RC) was developed to measure this theory and address the problem of Sensitivity to Punishment and Sensitivity to Reward Questionnaire (SPSRQ). The purpose of this study was to investigate the psychometric properties of the Persian version of SPSRQ-RC. Methods and Materials: This was a descriptive-correlative study. The statistical population was University of Bojnord students that 485 of whom were selected as the research sample using stratified random sampling method. Data were collected using SPSRQ-RC, Behavioral Inhibition System/Behavioral Activation Scales (BIS/BAS Scales), Positive and Negative Affect Schedule (PANAS). The collected data were analyzed through Cronbach’s alpha, Pearson correlation coefficient, test-retest method, exploratory factor analysis and confirmatory factor analysis. Findings: The principal components method by Varimax rotation led to the extraction of two factors; the sensitivity to Punishment (SP) and sensitivity to Reward (SR) for SPSRQ-RC. The two-factor model explained 38.51 percent of the data variance. 10 items of SPSRQ-RC on the first factor (sensitivity to Punishment) and 10 items on the second factor (sensitivity to Reward) have the significant factor load. All items belonging to each of the sensitivity to punishment and sensitivity to reward factors had a high factor load and confirmed the SPSRQ-RC factor structure. The results of the SPSRQ-RC reliability using internal consistency and test re-test showed that this tool is reliable. Also, the results showed that SPSRQ-RC has a convergent and divergent validity. Conclusions: SPSRQ-RC has good psychometric properties in Iranian society and provides a more appropriate assessment for RST. حساسیت به تنبیه, حساسیت به پاداش, روان‌سنجی, Sensitivity, Punishment, Reward, Psychometrics 241 254 http://rbs.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-508&slc_lang=fa&sid=1 Ali Mohammadzadeh-Ebrahimi علی محمدزاده ابراهیمی alimohamadzade98@yahoo.com 10031947532846003049 10031947532846003049 Yes Assistant Professor, Department of Psychology, Faculty of Human Sciences, University of Bojnord, Bojnord, Iran استادیار، گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بجنورد، بجنورد، ایران. Tayebe Rahimi-Pordanjani طیبه رحیمی پردنجانی tayebe.rahimi@yahoo.com 10031947532846003050 10031947532846003050 No Assistant Professor, Department of Psychology, Faculty of Human Sciences, University of Bojnord, Bojnord, Iran استادیار، گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بجنورد، بجنورد، ایران.