fa اثربخشی تمرین‌های حسی-حرکتی بر مهارت‌های حرکتی، اجتماعی، تعاملی و رفتارهای قالبی در کودکان دارای اختلال‌های طیف اتیسم عمومى General پژوهشي Research زمینه و هدف : مشکلات حسی- حرکتی مانند حالت عضلات، مهارت‌های حرکتی ظریف و درشت و تعادل و یکپارچگی حرکتی، از جمله نشانه‌های رایج در اختلالات طیف اوتیسم است و حیطه‌های گوناگون زندگی کودکان دارای اختلالات طیف اوتیسم را تحت تأثیر قرار می‌دهد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی میزان اثربخشی تمرینات حسی- حرکتی بر بهبود مهارت‌های حرکتی و نشانگان اختلالات طیف اوتیسم انجام شد. مواد و روش‌ها: در این پژوهش نیمه تجربی، از میان کودکان دارای اختلالات طیف اوتیسم شهر تهران، دو کودک مبتلا به اختلال اوتیسم به صورت غیر تصادفی و در دسترس انتخاب شدند. با استفاده از طرح تک آزمودنی با چند خط پایه، از طریق آزمون حرکتی Lincoln-Oseretsky و مقیاس درجه&rlm;بندی اوتیسم Gilliam&lrm; (Gilliam Autism Rating Scale یا GARS)، داده&rlm;های مهارت&rlm;های حرکتی و نشانه&rlm;های اختلال اوتیسم جمع&rlm;آوری گردید. پس از مشاهده ثبات نسبی در خط پایه، برنامه مداخله&rlm;ای در هفت محور متشکل از آگاهی بدنی، برنامه&rlm;ریزی حرکتی، یکپارچگی حرکتی دوجانبه، مهارت&rlm;های تعادلی، هماهنگی حرکتی ظریف، مهارت&rlm;های عملکردی بینایی و مهارت&rlm;های حرکتی گفتاری اجرا شد. داده&rlm;ها به سه روش تحلیل چشمی، شاخص اندازه اثر و آمار استنباطی شامل آزمون t مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: نتایج آزمون t، اندازه اثر و تحلیل چشمی حاکی از وجود تفاوت معنی‌دار بین شرایط خط پایه و مداخله بود. میانگین نمرات مهارت&rlm;های حرکتی افزایش و رفتارهای قالبی کاهش یافت (050/0 > P). نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد که عملکرد حرکتی و رفتارهای قالبی کودکان دارای اختلالات طیف اوتیسم به کمک تمرینات حسی- حرکتی بهبود می‌یابد. اگرچه این تمرینات در مهارت‌های ارتباطی و تعامل اجتماعی شرکت کنندگان اثربخشی معنی‌داری را نشان نداد Aim and Background: Sensorimotor difficulties, including abnormalities in muscle tone, gross and fine motor skills, balance, and motor coordination, are common co-occurring symptoms in children with autism spectrum disorders (ASD) and influence different aspects of their lives. The purpose of this study was to identify the effectiveness of sensorimotor exercises on improvement of motor functioning and ASD symptoms. Methods and Materials: In this quasi-experimental study, from among autistic children in Tehran, 2 autistic children were selected through non-random convenience sampling technique to participate in the study. Data were collected using multiple baseline design, and through the Lincoln-Oseretsky Motor Development Scale and Gilliam Autism Rating Scale (GARS). After observation of a relatively stable baseline, the 7-part intervention plan, including body awareness, motor programming, bilateral motor integration, balance skills, fine motor coordination, functional vision skills, and oral-motor skills, was implemented. The data were analyzed using visual analysis, effect size, and inferential statistics including t-test. Findings: Results of t-test, effect size and visual analysis revealed a significant difference between baseline and treatment conditions. The mean scores of motor skills increased and mean scores of stereotypic behaviors decreased (P < 0.05). Conclusions: The findings indicate that motor performance and stereotypic behaviors of children with ASD improved with sensorimotor exercises. However, no significant changes were observed in the social interaction and communication skills of the children. تمرین‌های حسی- حرکتی, اتیسم, مهارت‌های حرکتی, رفتارهای قالبی, مهارت‌های ارتباطی, Sensorimotor exercises,Autism,Motor skills,Stereotypic behaviors,Communication skills 219 228 http://rbs.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-370&slc_lang=fa&sid=1 احمد احمدي احمد احمدی 10031947532846001744 10031947532846001744 No استاد، گروه روان‌شناسي و آموزش کودکان استثنايي، دانشکده روان‌شناسي و علوم تربيتي، دانشگاه تهران، ايران استاد، گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، ایران احمد به‌پژوه احمد به‌پژوه 10031947532846001745 10031947532846001745 No