fa ارزیابی استرس اکسیداتیو، یادگیری و حافظه فضایی به دنبال محرومیت از خواب رؤیا در هیپوکامپ موشهای صحرایی نر بالغ عمومى General پژوهشي Research چکیده &nbsp; زمینه و هدف: محرومیت از خواب تأثیرات منفی زیادی بر بدن و به خصوص فرآیندهای شناختی ناحیه هیپوکامپ دارد. استرس اکسیداتیو ناشی از این محرومیت نقش عمده&lrm;ای در تحلیل رفتن سلول&lrm;ها و تغییر رفتار حیوانات آزمایشگاهی و انسان&lrm;ها ایفا می&lrm;کند. از سوی دیگر ترکیبات آنتی&lrm;اکسیدان از جمله سوپراکسید دیسموتاز، گلوتاتیون پراکسیداز و کاتالاز سلولی اولین سد دفاعی بدن در برابر حمله انواع رادیکال&lrm;های آزاد می&lrm;باشند. در تحقیق حاضر ارزیابی استرس اکسیداتیو ناحیه هیپوکامپ، یادگیری و حافظه فضایی به دنبال محرومیت از خواب رؤیا مد نظر قرار گرفت. مواد و روش‌ها: این تحقیق بر روی 40 سر موش صحرایی نر بالغ نژاد ویستار که به&lrm; طور تصادفی در 5 گروه تقسیم شدند، انجام گرفت. با استفاده از تکنیک سکو محرومیت از خواب رؤیا به مدت 72 ساعت القاء گردید، سپس از ماز آبی موریس جهت سنجش یادگیری و حافظه فضایی استفاده شد.24 ساعت پس از اتمام آزمایش&lrm;های رفتاری موش&lrm;ها دیکاپیتیت گردیده، ناحیه هیپوکامپ از مغز جدا شده و عمل هموژنایز و سانتریفیوژ روی آن‌ها صورت پذیرفت، سپس از سوپرناتانت حاصل توسط دستگاه الایزا فلورسنت در طول موج 340 نانومتر و منطبق با پروتکل پیشنهادی کیت سوپراکسید دیسموتاز، تغییرات آنزیم سوپراکسید دیسموتاز اندازه&lrm;گیری شد. نتایج توسط نرم افزار آماری 19 Spssآنالیز شد و سطح معنی&lrm;داری 05/0> P برای نتایج معنی&lrm;دار تلقی گردید. یافته‌ها: نتایج نشان داد که محرومیت از خواب رؤیا بر فرآیند استرس اکسیداتیو ناحیه هیپوکامپ تأثیر معنی&lrm;داری نگذاشت (05/0P >)، اما بر یادگیری و حافظه تأثیر معنی&lrm;داری گذاشت (025/0P < و 004/0P <). نتیجه‌گیری: بر اساس یافته&lrm;های این تحقیق تغییرات یادگیری و حافظه متعاقب محرومیت کوتاه مدت از خواب رؤیا با مکانیزم یا مکانیزم&lrm;هایی غیر از مکانیزم استرس اکسیداتیو در ناحیه هیپوکامپ مربوط می&lrm;باشد. هم‌چنین برنامه‌ریزی جهت بهبود کیفیت خواب می&lrm;تواند مزایای کوتاه مدت یا بلند مدتی برای ساختارهای هیپوکامپی و سلامت انسان&lrm;ها در زمینه رفتار، یادگیری، حافظه، مدیریت استرس و 000 داشته باشد. واژه‌های کلیدی: استرس اکسیداتیو، یادگیری و حافظه فضایی، محرومیت از خواب رؤیا، هیپوکامپ &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; Abstract Background: Sleep deprivation has many negative effects on body and specialy cognitive proceses of hippocampus. Oxidative stress due to this deprivation has a critical role in cell degeneration and behavioral changes in experimental animals and humans.On the other hand antioxidants such as superoxide dismutase, glutathione peroxidase, catalase are the first body defense against free radicals. Present research was designed in order to evaluate oxidative stress in hippocampus, spatial learning and memory following rapid eye movement sleep deprivation in adult male rats. Materials and methods: Forty Sprague-Dawelyadult male rats were used in this study. The animals randomly divided in five groups of trials and control. Flower pot technique was used for REM-SD of 72 hours. After REM-SD behavioral study was done by using Morris Water Maze. To study the oxidative stress the animals were dicapiteted 24 hours after behavioral experiments, hippocampus was seprated, then homogenized and santrifuged. After that changes in SOD activity was measured in supernatant accordance with proposed protocol of SOD kitt (by Eliza fluorescent in 340 nm). Data analyzed by SPSS19 and the results presented in the form of Mean &plusmn; SD, P < 0/05 considered significant. Result: Our finding showed that short term REM-SD dose not lead to significant decrease of oxidative stress in hippocampus of trial groups comparing trials( P < 0/05). It is also showed that REM-SD significantly affected the learning and memory indexes in REM-SD groups than control animals (P<0/004 , P<0/025).&nbsp; Conclusion: Based on our findingsit changes in learning and memory following short term REM-SD due to mechanisms exept oxidative stress in hippocampus. Also planning to improve sleep quality could have short-term or long-term benefits for hippocampal structures and human health in behavior, learning, memory, stress management & etc. Oxidative stress, Spatial learning and memory, REM-SD, &,nbsp,Hippocampus. &,nbsp 176 187 http://rbs.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-296&slc_lang=fa&sid=1 زهرا سبحاني زهرا سبحانی 10031947532846001492 10031947532846001492 No استاد آناتومي و علوم اعصاب، دانشگاه علوم پزشکي ايران، تهران، ايران استاد آناتومی و علوم اعصاب، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران سيد بهنامالدين جامعي سید بهنامالدین جامعی 10031947532846001493 10031947532846001493 No استاديار روان‌شناسي سلامت، گروه روانشناسي، دانشگاه آزاد اسلامي، واحد فيروزآباد، فيروزآباد، ايران استادیار روان‌شناسی سلامت، گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد فیروزآباد، فیروزآباد، ایران علي ناصري علی ناصری 10031947532846001494 10031947532846001494 No