fa ‌مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و درمان شناختی- رفتاری بر علایم بیماران مبتلا به اختلال‌وسواس- اجبار عمومى General پژوهشي Research چکیده زمینه و هدف: اخیراً مداخلات رفتاری و شناختی «موج سوم»، توجه زیادی را بین پژوهشگران به خود اختصاص داده‌اند. پژوهش حاضر، به منظور بررسی اثربخشی یکی از این درمان‌ها، یعنی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT یا Acceptance and Commitment Therapy) ، این درمان را با درمان شناختی- رفتاری (CBT یا Cognitive - Behavioral Therapy) در اختلال وسواس- اجبار (OCD یا Obsessive- Compulsive Disorder) مقایسه کرده است. مواد و روش‌ها: در این پژوهش از یک طرح شبه‌آزمایشی با پیش‌آزمون- پس‌آزمون استفاده شد. اجرای این پژوهش از بهمن ماه 1389 تا مهر ماه 1391 در مرکز خدمات روان‌پزشکی و روان‌شناسی پارسه بود.گروه‌های آزمایشی شامل دو گروه درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (Acceptance and Commitment Therapy) (13n=) و درمان شناختی- رفتاری (Cognitive-Behavior Therapy) (13n=) بود. هر دو گروه ده جلسه دو ساعته درمان را یک بار در هفته دریافت کردند. 12 بیمار نیز در گروه کنترل (لیست انتظار) بودند. به منظور سنجش شدت وسواس، انعطاف پذیری روان‌شناختی و افسردگی از مقیاس وسواس فکری و عملی ییل براون (Yale Brown Obsessive- Compulsive Scale) ، پرسش‌نامه پذیرش و عمل و پرسشنامه افسردگی بک (BDI یا Beck Depression Inventory) استفاده شد. داده‌ها با استفاده از روش تحلیل کوواریانس چندگانه در نرم افزار SPSS تحلیل شد. یافته ها: مقایسه گروه‌های درمانی حاکی از آن بود که بین گروه درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و گروه لیست انتظار در تمام مقیاس‌ها در پس‌آزمون تفاوت معنی‌داری وجود داشت و این تفاوت در پیگیری هم تداوم داشت (01/0P<). علاوه بر این، مقایسه گروه درمان شناختی- رفتاری با گروه لیست انتظار در پس آزمون نیز حاکی از آن بود که به جز متغیر انعطاف‌پذیری روان‌شناختی، بین دو گروه در بقیه مقیاس‌ها تفاوت معنی‌داری وجود داشت و این نتایج نیز تا یک ماه پس از درمان تداوم داشت (01/0P<) . دو گروه‌درمانی در پس‌آزمون فقط در پرسش‌نامه پذیرش و عمل تفاوت معنی‌داری نشان دادند (05/0P<) ، ولی در کاهش علایم وسواسی و نیز افسردگی تفاوت معنی‌داری نداشتند. درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد در افزایش انعطاف‌پذیری روان‌شناختی مؤثرتر از درمان شناختی- رفتاری بود و این برتری در پیگیری نیز حفظ شد (01/0 P<). نتیجه گیری: بر حسب نتایج حاصل از این پژوهش، درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و درمان‌شناختی- رفتاری هر دو تغییرات معنی‌داری در علایم وسواس ایجاد کردند. بنابراین این پژوهش، در مجموع حمایتی تجربی برای درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد در درمان وسواس فراهم می‌کند. واژه‌های کلیدی : اختلال وسواس- اجبار، درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد، درمان شناختی- رفتاری، انعطاف‌پذیری روان‌شناختی، افسردگی Aim and Background: Recently, “Third wave” behavioral and cognitive interventions have received extensive attention between researchers.To evaluation of the efficacy of one of these treatments, Acceptance and Commitment Therapy (ACT), This Study compares this treatment with Cognitive - Behavioral Therapy (CBT) in Obsessive- Compulsive Disorder (OCD).   methods and Materials: In this study a quasi- experimental design with pre - posttest was used. Implementation of this study was from February 2011 to October 2012 in the Parse`s center of Psychiatry and Psychology.The experimental groups were Acceptance and Commitment Therapy (n =13) and Cognitive-Behavior Therapy (n =13). Both groups received 10 two-hour treatment sessions once a week. In control group 12 patients participated (wait list). In order to assess the severity of OCD, psychological flexibility and depression, Yale Brown Obsessive- compulsive scale (YBOCS), Acceptance and Action Questionnaire (AAQ) and Beck Depression Inventory (BDI) were used. Data were analyzed using Multiple Analysis of Covariance in SPSS. Finding: Comparison of the treatment groups suggested that there was significant difference between ACT and wait list groups in all scales and this difference maintains in follow up (P=0.01). In addition, comparison of CBT group with wait list in posttest indicates that there was signifficant difference between two groups, except of psychological flexibility variabele, and these results maintain in follow up too (P=0.01). In post test, two groups show significant difference only in Acceptance and Action Questionnaire (P= 0.05) not in reduction of OCD symptoms and depression. ACT was more effective in increase of psychological flexibility and this superiority maintains in follow up (P= 0.01). Conclusions: Based on the results of this study, both Acceptance and Commitment Therapy and Cognitive-Behavior Therapy, made significant changes in OCD symptoms. So, current study provides an empirical support for Acceptance and Commitment Therapy in treatment of OCD. Obsessive- Compulsive Disorder, Acceptance and Commitment Therapy, Cognitive-Behavior Therapy, Psychological Flexibility, Depression 19 33 http://rbs.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-259&slc_lang=fa&sid=1 راضیه ایزدی راضیه ایزدی 10031947532846001365 10031947532846001365 No استاد، گروه روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران استاد، گروه روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران حمید طاهر نشاط دوست حمید طاهر نشاط دوست 10031947532846001366 10031947532846001366 No استادیار، گروه روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران استادیار، گروه روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران کریم عسگری کریم عسگری 10031947532846001367 10031947532846001367 No دانشیار، گروه مشاوره، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران دانشیار، گروه مشاوره، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران محمدرضا عابدی محمدرضا عابدی 10031947532846001368 10031947532846001368 No