fa تأثیر درمان شناختی- رفتاری بر میزان سازگاری دانش‌آموزان دبیرستانی مبتلا به سوگ نابهنجار عمومى General پژوهشي Research زمینه و هدف: مرگ یک شخص مهم در زندگی کودک، سخت ترین حادثه ای است که وی می تواند تجربه کند. به منظور درمان علایم متعاقب سوگ روان شناسان و درمانگران از روش های مختلفی سود می برند، از جمله درمان شناختی- رفتاری و هدف از اجرای این پژوهش، نیز بررسی میزان اثربخشی درمان شناختی- رفتاری بر میزان سازگاری دانش آموزان مبتلا به سوگ نابهنجار بود. مواد و روش ها: روش پژوهش، نیمه آزمایشی و از طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه شاهد استفاده شده است. نمونه آماری شامل 28 نفر دانش آموز (10 نفر پسر و 10 نفر دختر) دبیرستانی بود که از بین دانش آموزان داغ دیده ای که تجربه فقدان یکی از اعضای خانواده یا عزیزان خود را داشتند و بر اساس ملاک های DSM-IR-IV (Diagnostic and statistical manual of mental disorders) دارای نشانه های سوگ نابهنجار تشخیص داده شدند، به صورت تصادفی انتخاب و به تصادف در دو گروه آزمایش (10 نفر) و شاهد (10 نفر) گمارده شدند. گروه آزمایش به مدت 8 جلسه تحت مداخلات درمانی شناختی- رفتاری قرار گرفت. به منظور جمع آوری اطلاعات از پرسش نامه سازگاری فردی- اجتماعی کالیفرنیا (CTP یا California test of adjustment) استفاده گردید و داده ها با استفاده از روش های آماری Whitney، Wilcoxon و آزمون Z و بهره گیری از نرم افزار آماری SPSS تجزیه و تحلیل گردید. یافته ها: بین عملکرد گروه شاهد و آزمایش در سازگاری کل بعد از مداخله تفاوت معنی داری وجود داشت (02/0 < P). همچنین بین عملکرد گروه شاهد و آزمایش در خرده مقیاس سازگاری فردی تفاوت معنی داری وجود داشت (01/0 < P)، ولی در خرده مقیاس سازگاری اجتماعی تفاوت معنی داری دیده نشد (1/0 < P). نتیجه گیری: بنابراین می توان گفت که در مجموع، درمان شناختی- رفتاری بر میزان سازگاری دانش آموزان مبتلا به سوگ نابهنجار تأثیر مثبت دارد و می توان از این شیوه درمانی برای کمک به سلامت و بهداشت روانی کودکان استفاده نمود. Aim and Background: Death is an undeniable reality, and every one may confront with the death of beloved ones sooner or later. Death of a beloved one is among the worst events a child might ever experience throughout his or her life. Cognitive-behavior therapy (CBT) has increasingly been used to ameliorate the emotional consequence of death in children and adolescences. The aim of this study was to evaluate the effectiveness of cognitive CBT on the bereaved high-school students who have lost one of the members of their families. Method and Materials: This was a quasi-experimental study in which 20 bereaved students (girls = 10, boy = 10), who have lost one member of their family, were randomly selected from the bereaved students in Eghleed district in Fars province. They were then divided into two groups i.e. the experimental (n = 10) and the control groups (n = 10). The experimental group received 8 sessions of CBT, the control group received no intervention. California Test of Personality (CTP) was administered on both groups before and after the intervention. The data were analyzed with Mann-Whitney U and Wilcoxon signed-rank tests using SPSS software. Findings: The analysis of the data indicated a statistically significant difference between the experiment and control groups in total score of adjustment inventory (P < 0.02). The analysis of data in sub-scales indicated a statistically significant difference in score of individual adjustment (P < 0.01). There was no significant difference in total score of social adjustment (P < 0.1). Conclusions: The results suggested that CBT has increased adjustment in bereaved children, and it might be used as an effective technique to enhance mental health in bereaved children. سوگ نابهنجار, درمان شناختی- رفتاری, افسردگی, سازگاری, دانش آموزان Cognitive Behavioral Therapy, Adjustment, Students, Abnormal Grief 373 382 http://rbs.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-170&slc_lang=fa&sid=1 سالار فرامرزي سالار فرامرزی 10031947532846001042 10031947532846001042 No استاديار، گروه روان‌شناسي، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ايران استادیار، گروه روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران کريم عسگري کریم عسگری 10031947532846001043 10031947532846001043 No کارشناسي ارشد، گروه روان‌شناسي، دانشگاه آزاد اسلامي واحد علوم و تحقيقات فارس، فارس، ايران کارشناسی ارشد، گروه روان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات فارس، فارس، ایران فاطمه تقوي فاطمه تقوی 10031947532846001044 10031947532846001044 No