Journal of Research in Behavioural Sciences

fa مدل‌یابی افکار خودکشی بر اساس اضطراب اجتماعی با نقش میانجی خودانزجاری و سربار بودن ادراک‌شده در کاربران شبکه‌های اجتماعی Modeling Suicidal Ideation Based on Social Anxiety with the Mediating Roles of Self-Disgust and Perceived Burdensomeness among Social Media Users تخصصي Special پژوهشي Research زمینه و هدف: افکار خودکشی یکی از نگرانی‌های مهم سلامت روان در جوانان است. پژوهش حاضر، اضطراب اجتماعی را به‌عنوان پیش‌بین افکار خودکشی با نقش میانجی خودانزجاری و سربار بودن ادراک‌شده در کاربران شبکه‌های اجتماعی بررسی کرد. مواد و روش‌ها: هدف پژوهش حاضر بنیادی و روش تحقیق توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه پژوهش شامل کاربران ۲۰ تا ۲۴ ساله با بیش از ۴ ساعت استفاده روزانه از شبکه‌های اجتماعی بود که ۲۳۰ نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس و به‌صورت آنلاین شرکت کردند. داده‌ها با استفاده از مقیاس اجتناب و پریشانی اجتماعی واتسون و فرند (1969)، مقیاس چندبعدی خودانزجاری کاریراس (2017)، پرسشنامه نیازهای بین‌فردی ون‌اوردن و همکاران (2012) و مقیاس افکار خودکشی بک، کواکس و وایسمن (1979) گردآوری و با استفاده از همبستگی، تحلیل مسیر و بوت‌استرپ در SPSS و AMOS تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج نشان داد اضطراب اجتماعی به‌طور مثبت و معناداری خودانزجاری، سربار بودن ادراک‌شده و افکار خودکشی را پیش‌بینی می‌کند و خودانزجاری و سربار بودن ادراک‌شده نیز پیش‌بین معنادار افکار خودکشی هستند. همچنین، اثر غیرمستقیم اضطراب اجتماعی بر افکار خودکشی از طریق هر دو متغیر میانجی معنادار بود و شاخص‌های برازش نیز برازش مطلوب مدل پیشنهادی را تأیید کردند. نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان داد اضطراب اجتماعی به‌طور مستقیم و از طریق خودانزجاری و سربار بودن ادراک‌شده با افزایش افکار خودکشی مرتبط است؛ بنابراین، کاهش این عوامل می‌تواند در پیشگیری و مداخلات روان‌شناختی کاربران جوان شبکه‌های اجتماعی مؤثر باشد Aim and Background: Suicidal ideation is a major mental health concern among youth. This study examined social anxiety as a predictor of suicidal ideation, with self-disgust and perceived burdensomeness as mediators among social media users. Methods and Materials: This was a basic research study with a descriptive-correlational design. The study included 230 social media users aged 20–24 years with over 4 hours of daily use, recruited through convenience sampling and assessed online. Data were collected using the Social Avoidance and Distress Scale (Watson & Friend, 1969), the Multidimensional Self-Disgust Scale (Carreras, 2017), the Interpersonal Needs Questionnaire (Van Orden et al., 2012), and the Scale for Suicide Ideation (Beck, Kovacs, & Weissman, 1979). Data were analyzed using correlation analysis, path analysis, and bootstrapping in SPSS and AMOS. Findings: The results showed that social anxiety significantly and positively predicted self-disgust, perceived burdensomeness, and suicidal ideation, while self-disgust and perceived burdensomeness were also significant predictors of suicidal ideation. In addition, the indirect effect of social anxiety on suicidal ideation through both mediating variables was significant, and the fit indices confirmed the good fit of the proposed model. Conclusions: Social anxiety was associated with suicidal ideation both directly and indirectly through self-disgust and perceived burdensomeness. Therefore, reducing these factors may help prevent suicidal ideation among young social media users. افکار خودکشی, اضطراب اجتماعی, خودانزجاری, سربار بودن ادراک‌شده, شبکه‌های اجتماعی. Suicidal Ideation, Social Anxiety, Self-Disgust, Perceived Burdensomeness, Social Media. 62 73 http://rbs.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1598-1&slc_lang=fa&sid=1 Sahar Abbaszadeh سحر عباس‌زاده 100319475328460014916 0009-0005-3834-4831 No M.Sc. in Clinical Psychology, Department of Clinical Psychology, School of Medicine, Zanjan University of Medical Sciences, Zanjan, Iran. کارشناسی ارشد روان‌شناسی بالینی، گروه روان‌شناسی بالینی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی زنجان، زنجان، ایران. Faezeh Ragheb Nafe فائزه راغب‌نافع 100319475328460014917 0009-0000-3145-920X No M.Sc. in Child and Adolescent Clinical Psychology, Department of Clinical Psychology, Faculty of Behavioral Sciences, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran. کارشناسی ارشد روان‌شناسی بالینی کودک و نوجوان، گروه روان‌شناسی بالینی، دانشکده علوم رفتاری، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران. Elahe Dorkhish الهه درخیش 100319475328460014918 0009-0003-6231-7150 No M.Sc. in Educational Psychology, Department of Psychology, Faculty of Social Sciences, Razi University, Kermanshah, Iran. کارشناسی ارشد روان‌شناسی تربیتی، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران. Fatemehnoora Babaei فاطمه‌نورا بابائی 100319475328460014919 0009-0002-5956-4890 No 0009-0002-9251-414X کارشناسی ارشد روان‌شناسی بالینی، گروه روان‌شناسی بالینی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران. Shila Ghobadi شیلا قبادی 100319475328460014920 0009-0002-5956-4890 No B.Sc. in Psychology, Department of Psychology, Kermanshah Branch, Islamic Azad University, Kermanshah, Iran. کارشناسی روان‌شناسی، گروه روان‌شناسی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران. Maryam Aeinfar مریم آیین‌فر Maeenfar@gmail.com 100319475328460014921 0009-0001-0336-6185 Yes Psychiatrist; Fellowship in Psychosomatic Medicine, Department of Psychiatry, School of Medicine, Kermanshah University of Medical Sciences, Kermanshah, Iran. متخصص روانپزشکی، فلوشیپ طب روان تنی، دپارتمان روانپزشکی، گروه روان‌پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران.