fa بررسی هیجان خواهی در افراد معتاد و عادی با توجه به جنسیت عمومى General پژوهشي Research زمینه و هدف : از عوامل مؤثر در گرایش به سوء مصرف مواد عوامل شخصیتی است. در میان ارزیابی‌های شخصیتی، هیجان خواهی پیش‌بینی قوی را برای شروع اولیه انواع سوء مصرف مواد نشان داده است. هدف این پژوهش، تعیین سطح هیجان خواهی در افراد معتاد و عادی با توجه به جنسیت است. مواد و روش‌ها: این مطالعه، به روش پس- رویدادی بر روی 90 نفر (با دامنه سنی40-20 سال) از مراجعین به مراکز بهزیستی و مراکز درمان سر پایی در بخش‌های مختلف شهر تبریز و مرند در سال 1388 انجام شد که به طور تصادفی با روش نمونه‌برداری در دسترس انتخاب شده بودند. گروه مورد بر مبنای ملاک‌های تشخیصی DSM-IV-TR به سوء مصرف یا وابستگی به مواد آمفتامین مبتلا بودند. گروه دیگر، 60 نفر مرد، 30 نفر زن از افراد عادی جامعه که اعتیاد نداشتند از بین اقوام، همسایگان و دوستان انتخاب شدند. مجموع نمونه شامل 180 نفر بود. برای جمع‌آوری داده‌ها از آزمون هیجان خواهی Zuckerman استفاده شد. برای تحلیل آماری از آزمون تحلیل وایانس چند متغیره و آزمون پیگیری (LSD) استفاده شد. یافته‌ها: تفاوت معنی‌داری بین گروه معتاد و عادی در هیجان خواهی کلی و زیر مقیاس‌های آن شامل ماجراجویی، ملال‌پذیری، تنوع طلبی و هیجان خواهی نشان دادند و افراد معتاد در هیجان خواهی کلی و زیر مقیاس‌های هیجان خواهی نسبت به افراد عادی بالاتر بودند. همچنین مردان معتاد نسبت به زنان معتاد در هیجان خواهی، تنوع طلبی، ماجراجویی و هیجان خواهی کل بالاتر از زنان بودند. اما بین زنان و مردان معتاد در مؤلفه‌های ملال‌پذیری، تجربه طلبی و گریز از بازداری تفاوت معنی‌دار نبود. نتیجه‌گیری: اعتیاد به عنوان یک آسیب اجتماعی، هیچ گاه به طور کامل ریشه‏ کن نخواهد شد، اما با تدبیر، اندیشه و تلاشی مخلصانه حداقل می‏توان آن را به کنترل در آورد. ارزیابی ویژگی‌های شخصیتی و هیجان خواهی در معتادان در بر دارنده اطلاعات مهمی برای تعریف، شناسایی و درمان این گروه است. واژه‌های کلیدی: هیجان خواهی، مؤلفه‌های هیجان خواهی، سوء مصرف مواد، جنسیت.   Aim and Background: Personality traits are among the factors affecting the tendency to substance abuse. Personality evaluations have shown sensation seeking to be a particularly strong predictor of initial substance abuse across a variety of drug use categories. The aim of this study was to determine levels of sensation seeking in addicted and normal subjects while considering gender. Methods and Materials: The present causal comparative study was performed on 90 individuals (60 male and 30 female addicts with an age range of 20-40). Accessible sampling was used to randomly select the subjects from referrers to welfare centers and outpatient addiction treatment centers in different parts of Tabriz and Marand in 2009. Based on DSM-IV-TR criteria, this group (the case group) suffered amphetamine substance abuse or dependence. The other group (control group) included 60 male and 30 female non-addicts who were among the relatives, neighbors and friends of the subjects in the case group. Overall, the study population consisted of 180 people. Zuckerman's Sensation Seeking Scale was used to collect data. Finally, data was analyzed by multivariate analysis of variance (MANOVA) and least significant difference (LSD) post-hoc test Findings: The results revealed a significant difference between addicts and non-addicts in terms of total sensation seeking and its subscales including thrill and adventure seeking, experience seeking, and boredom susceptibility. The addicted participants scored higher than non-addicts in total sensation seeking and its subscales. In addition, the scores of male addicts were higher than female addicts in total sensation seeking and the subscales of thrill and adventure seeking, experience seeking, and sensation seeking. However, there was no significant difference between female and male addicts in experience seeking, boredom susceptibility, and disinhibition. Conclusions: Although addiction, as a social pathology, would never be eradicated completely, it can be controlled through management, thinking and devoted attempts. Assessment of personality traits and sensation seeking in addicts provides important information for better definition, recognition, and treatment of addicts. Sensation seeking, Subscales of sensation seeking, Substance abuse, Gender. 0 0 http://rbs.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-114&slc_lang=fa&sid=1 زينب خانجاني زینب خانجانی 1003194753284600870 1003194753284600870 No کارشناسي ارشد روان‌شناسي عمومي،دانشگاه آزاد تبريز، تبريز، ايران کارشناسی ارشد روان‌شناسی عمومی،دانشگاه آزاد تبریز، تبریز، ایران نفيسه فخرائي نفیسه فخرائی 1003194753284600871 1003194753284600871 No استاديار، گروه روان‌شناسي، دانشگاه تبريز، تبريز، ايران. استادیار، گروه روان‌شناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. رحيم بدري رحیم بدری 1003194753284600872 1003194753284600872 No