Journal of Research in Behavioural Sciences

fa تحلیل مقایسه‌ای آگاهی واج‌شناختی، حافظه دیداری و سرعت نام‌گذاری واژه در دانش‌آموزان نارساخوان ادراکی و زبان‌شناختی با همتایان عادی Comparative Analysis of Phonological Awareness, Visual Memory, and Word Naming Speed in Perceptual and Linguistic Dyslexic Students with Typically Developing Peers تخصصي Special پژوهشي Research زمینه و هدف: نارساخوانی، به عنوان یک ناتوانی یادگیری رایج، تواناییهای پردازش زبان و خواندن دانشآموزان را تحت تأثیر قرار میدهد. در این راستا پژوهش حاضر با هدف مقایسه آگاهی واج‌شناختی، حافظه دیداری و سرعت نامگذاری واژه در دانش‌آموزان نارساخوان تحولی ادراکی و زبان‌شناختی با دانشآموزان عادی انجام شد. مواد و روش‌ها: پژوهش حاضر توصیفی و از نوع علی-مقایسه‌ای بود. جامعۀ ‌آماری پژوهش، شامل کلیۀ دانشآموزان دختر و پسر پایه اول و دوم ابتدایی در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ در شهر فردوس بود. از این میان، ۴۵ نفر (در ۳ گروه 15 نفره) از طریق روش نمونهگیری هدفمند انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل ماتریس‌های پیش‌رونده ریون، آزمون ارزیابی توانایی خواندن فارسی_ سطح یک پوراعتماد و همکاران (۱۳۸۰)، پرسشنامه غربالگری اختلال یادگیری ویژه علیزاده و همکاران (۱۴۰۱)، آزمون ارزیابی آگاهی واج‌شناختی سلیمانی و دستجردی کاظمی‌ (۱۳۸۴)، دو خرده آزمون سواد و مقدار سرعت نامگذاری ویرایش پنجم هوش وکسلر کودکان کرمی و کرمی (۲۰۱۴) و آزمون تصاویر درهم آندره ری (۱۹۴۲) بود. جهت تجزیه و تحلیل داده‌ها از آزمون تحلیل واریانس چند متغیره و نرم‌افزار SPPS نسخه ۲۵ استفاده شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که بین متغیرهای شناختی (آگاهی واج‌شناختی، حافظه دیداری و سرعت نامیدن واژه) در گروههای نارساخوان ادراکی و زبان‌شناختی تفاوت معنادار وجود داشت. همچنین در هر سه متغیر میان کودکان عادی با نارساخوان‌ها تفاوت وجود داشت. نتیجه‌گیری: با توجه به یافته&rlm;های پژوهش می‌توان گفت نارساخوان‌های گروه زبان‌شناختی در دو متغیر آگاهی واج‌شناختی و حافظه دیداری نسبت به گروه نارساخوان‌های ادراکی و کودکان عادی عملکرد ضعیفی دارند. همچنین نارساخوان‌های ادراکی در متغیر سرعت نامیدن واژه، عملکرد ضعیف‌تری نسبت به گروه نارساخوان‌های زبان‌شناختی و کودکان عادی داشتند. Aim and Background: Dyslexia, a common learning disability, affects students' reading and language processing abilities. This study compared phonological awareness, visual memory, and word naming speed among students with perceptual and linguistic developmental dyslexia and their typically developing peers. Methods and Materials: This descriptive, causal-comparative study included all first and second-grade male and female students in Ferdows during the 2023-2024 academic year. A total of 45 students were selected through purposive sampling, divided into three groups of 15. The research instruments included Raven's Progressive Matrices, the Farsi Reading Ability Assessment Test - Level 1 (Pouretemad et al., 2013), the Special Learning Disorder Screening Questionnaire (Alizadeh et al., 2014), the Phonological Awareness Assessment Test (Soleimani and Dastjerdi Kazemi, 2014), two literacy and numeracy subtests, the naming speed subtest from the 5th edition of Wechsler's Intelligence Scale for Children (Karmi & Karmi, 2014), and Andre Ray's scrambled pictures test (1942). Data were analyzed using multivariate analysis of variance with SPSS version 25. Findings: The results indicated significant differences in cognitive variables (phonological awareness, visual memory, and word naming speed) between perceptual and linguistic dyslexic groups. Additionally, typically developing children differed from dyslexic students across all three variables. Conclusions: The findings suggest that students with linguistic dyslexia exhibit poorer performance in phonological awareness and visual memory compared to both perceptual dyslexics and typically developing children. Furthermore, perceptual dyslexics demonstrated weaker word naming speed compared to linguistic dyslexics and typically developing peers. آگاهی ‌واج‌شناختی, حافظه ‌دیداری, سرعت نامیدن واژه, نارساخوانی ادارکی, نارساخوانی زبان‌شناختی Phonological awareness, visual memory, word naming speed, perceptual dyslexia, linguistic dyslexia 274 287 http://rbs.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-923-4&slc_lang=fa&sid=1 Zeinab Ansari زینب انصاری zainabansari1378@gmail.com 100319475328460011905 0009-0000-2972-8036 No MA. Student, Department of Psychology, University of Birjand, Birjand, Iran. دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه روان‌شناسی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران. Hadi Samadieh هادی صمدیه h.samadieh@birjand.ac.ir 100319475328460011906 100319475328460011906 Yes Assistant Professor, Department of Psychology, University of Birjand, Birjand, Iran. استادیار، گروه روان‌شناسی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران. Mehdi Rezaei مهدی رضایی mehdi.rezaei15@birjand.ac.ir 100319475328460011907 100319475328460011907 No Assistant Professor, Department of Psychology, University of Birjand, Birjand, Iran. استادیار، گروه روان‌شناسی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران.