Journal of Research in Behavioural Sciences

fa بررسی شاخص‌‌های روان‌سنجی پرسشنامه‌‌ رفتارهای ضداجتماعی در نوجوانان ایرانی Examining the Psychometric Indicators of Antisocial Behavior Questionnaire in Iranian Teenagers تخصصي Special پژوهشي Research زمینه و هدف: رفتارهای ضداجتماعی به مجموعه‌‌ای از اقدامات اشاره دارند که موجب آسیب رساندن به دیگران، نقض هنجارهای اجتماعی، تعدی به حقوق فردی، یا تجاوز به مالکیت دیگران می‌‌شوند. این دسته از رفتارها، به‌عنوان عواملی که می‌‌توانند خطراتی برای اشخاص و ساختار جامعه ایجاد کنند، شناخته می‌‌شوند. پژوهش حاضر با هدف بررسی شاخص‌‌های روان‌سنجی پرسشنامه رفتارهای ضداجتماعی بارت و دونلان در نوجوانان ایرانی انجام شد. مواد و روش‌ها: روش پژوهش از نوع توصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش‌‌آموزان مقطع متوسطه دوم شهر شیراز در سال تحصیلی 1402-1401 بود که نمونه‌‌ای به حجم 567 نفر (342 دختر و 222 پسر و 3 نفر جنسیت نامشخص) از این جامعه به روش نمونه‌گیری خوشه‌‌ای چندمرحله‌‌ای انتخاب شد. ابزارهای اندازه‌گیری، پرسشنامه‌‌های رفتارهای ضداجتماعی بارت و دونلان (2009، STAB)، هویت اخلاقی آکینو و رید (2002) و گرایش به انتقام فلورس-کاماچو و همکاران (2022، BSVT-11) بودند. داده‌‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS-24 و AMOS-24 مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. جهت تجزیه‌وتحلیل داده‌‌ها از تحلیل عامل اکتشافی و روش مؤلفه‌‌های اصلی با استفاده از چرخش واریماکس استفاده شد. یافته‌ها: یافته‌‌ها نشان داد این پرسشنامه از سه مؤلفه پرخاشگری فیزیکی، پرخاشگری اجتماعی و قانون‌شکنی تشکیل شده است. همچنین، جهت سنجش ساختار سه عاملی از تحلیل عاملی تأییدی استفاده شد که یافته‌‌های آن نشان داد شاخص‌‌های برازش الگوی سه عاملی رفتارهای ضداجتماعی، برازش قابلقبولی با داده‌‌ها دارد. ضرایب آلفای کرونباخ نیز از مقادیر قابلقبولی برخوردار بودند. درنهایت، جهت بررسی روایی واگرا و همگرا از اجرای هم‌زمان پرسشنامه‌‌های هویت اخلاقی و گرایش به انتقام استفاده شد. یافته‌‌ها نشان داد پرسشنامه حاضر با پرسشنامه هویت اخلاقی رابطه منفی و معنی‌‌دار و با پرسشنامه گرایش به انتقام رابطه مثبت و معنی‌‌دار دارد. نتیجه‌گیری: در نتیجه می‌‌توان گفت پرسشنامه حاضر، پایایی و روایی مناسبی دارد و می‌‌تواند رفتارهای ضداجتماعی و مؤلفه‌‌هایش را در فرهنگ و جامعه ایرانی ارزیابی کند. همچنین این پرسشنامه در موقعیت‌‌های مختلف تربیتی و پژوهشی قابل استفاده است. Aim and Background: The present study was conducted with the aim of investigating the psychometric indicators of Burt & Donnellan's antisocial behavior questionnaire in Iranian adolescents. Methods and Materials: The research method was a descriptive-correlation type. The statistical population included all high school students in Shiraz. A sample of 567 (342 girls and 22 boys) students was selected by multi-stage cluster sampling. The measurement tools were Burt & Donnellan's (STAB) antisocial behavior questionnaires, Aquino and Reed's moral identity, and Flores-Camacho et al.'s (BSVT-11) tendency to revenge. The data was analyzed using SPSS-24 and AMOS-24 software. In order to analyze the data, exploratory factor analysis and principal components method using varimax rotation were used. Findings: The findings showed this questionnaire consists of three components: physical aggression, social aggression, and breaking the law. In order to measure the three-factor structure, confirmatory factor analysis was used and findings showed the fit indices of the three-factor model of antisocial behaviors have an acceptable fit with the data. Cronbach's alpha coefficients had acceptable values. Finally, in order to examine the divergent and convergent validity, the simultaneous implementation of the questionnaires of moral identity and tendency to revenge was used. The findings showed the current questionnaire has a negative and significant relationship with the moral identity questionnaire and a positive and significant relationship with the tendency to revenge. Conclusions: As a result, it can be said the current questionnaire has adequate reliability and validity and can evaluate antisocial behavior and its components in Iranian culture and society. Also, this questionnaire can be used in various educational and research situations.   رفتارهای ضداجتماعی, روانسنجی, شاخص, نوجوان. antisocial behavior, indicator, psychometrics, teenagers 288 300 http://rbs.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1177-1&slc_lang=fa&sid=1 Sara Taravian سارا طراویان sarataravian75@gmail.com 100319475328460011917 100319475328460011917 No MSc in educational psychology, Department of Psychology, Faculty of Humanities, University of Yasuj, Yasuj, Iran کارشناس ارشد روانشناسی تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران Fariborz Nikdel فریبرز نیکدل fnikdel@yu.ac.ir 100319475328460011918 100319475328460011918 Yes Associate Professor, Department of Psychology, Faculty of Humanities,University of Yasuj, دانشیار گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران Ali Taghvaei Nia علی تقوائئ نیا ali.taghvaei@yu.ac.ir 100319475328460011919 100319475328460011919 No Associate Professor, Department of Psychology, Faculty of Humanities,University of Yasuj, دانشیار گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران