fa بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی مقیاس خودناتوان‌سازی عمومى General پژوهشي Research زمینه و هدف : خودناتوان‌سازی به عنوان راهبردی تعریف می‌شود که فرد برای توجیه شکست احتمالی خود با دست‌کاری، موقعیت عذری ایجاد می‌کند. پژوهش‌ها نشان داده‌اند این رفتار در موقعیت‌هایی که برای فرد مهم است، مانعی برای موفقیت می‌شود. ویژگی‌های روان‌سنجی مقیاس خودناتوان‌سازی تاکنون در ایران مورد بررسی دقیق قرار نگرفته است. هدف پژوهش حاضر بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی مقیاس مذکور بود. مواد و روش‌ها: طرح پژوهش از نوع توصیفی (همبستگی) بود که در یک نمونه 650 نفری از دانشجویان کارشناسی دانشگاه که به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای انتخاب شده بودند، اجرا گردید. ابزار پژوهش، نسخه اصلی مقیاس خودناتوان‌سازی (25 ماده‌ای) و سیاهه عزت نفس روزنبرگ بود. داده‌های جمع‌آوری شده با روش‌های تحلیل عاملی اکتشافی، آلفای کرونباخ و ضریب همبستگی پیرسن مورد بررسی قرار گرفت. یافته‌ها: تحلیل عاملی اکتشافی داده‌ها نشان داد که 23 ماده از مقیاس بر روی سه عامل "خلق منفی"، "تلاش"، و"عذرتراشی" بار می‌شوند. بر اساس نظریه، جمع نمره خلق منفی با نمره معکوس تلاش نشان دهنده خودناتوان‌سازی رفتاری و جمع نمره خلق منفی با عذرتراشی نشان دهنده خودناتوان‌سازی ادعایی است. آلفای کرونباخ عوامل از 6/0 تا 72/0 و برای کل مقیاس 77/0 می‌باشد. ضریب پایایی 84/0 است که نشان دهنده پایایی مقیاس خودناتوان‌سازی است. همچنین ضریب همبستگی نمره خودناتوان‌سازی با نمره عزت نفس 54/0- می‌باشدکه نشان دهنده روایی توافقی مقیاس مذکور است. نتیجه‌گیری: مقیاس فارسی 23 ماده‌ای خودناتوان‌سازی، اعتبار و روایی مناسبی دارد و برای سنجش خودناتوان‌سازی معتبر است. پیشنهاد می‌شود ویژگی‌های روان‌سنجی مقیاس مذکور در نمونه‌های غیر دانشجویی نیز بررسی شود. واژه‌های کلیدی: مقیاس خودناتوان‌سازی، خودناتوان‌سازی رفتاری، خودناتوان‌سازی ادعایی، ویژگی‌های روان‌سنجی.   Aim and Background: Self-handicapping has been defined as a strategic manipulation of a situation in a way that an individual can claim that obstacles to his/her performance account for a possible failure. Research has shown that some people behave in a way to create impediments to successful achievement, especially when this is important to them. To the best knowledge of authors only one validated scale is developed for measurement of this behavior and that its psychometric properties have not been examined in Iran. As such, the aim of this study is to introduce the scale and evaluate its psychometric properties. Method and Materials: This research is a descriptive-correlational study with a cluster random sample of 650 undergraduate students from Shahid Beheshti University. Original SH scale (25 items) and Rosenberg Self-esteem Inventory (10 items) were administered. Collected data were analyzed using Pearson correlation, Chronbach Alpha, and exploratory factor analysis. Findings: Exploratory factor analysis supported a 3-factor (23 items from 25 original items) solution named as "negative mood" (NM), "effort" (E), and "excuse making" (EM). Base on the theory, sum score of "negative mood" & recoded "effort" composes behavioral self-handicapping, and sum score of "negative mood" and "excuse making" reflexes claimed self-handicapping. Chronbach’s Alpha for the factors ranged from 0.60 to 0.72 and was 0.77 for the total scoreale. Test retest reliability was 0.84, supporting the reliability of the scale. Correlation between self-handicapping & self-esteem inventory was found to be -0.54 which provides further support for the validity of the scale. Conclusions: A 23-item self-handicapping scale was psychometrically evaluated in a student population. This version of the scale called "SHS-IR", shows satisfactory psychometric properties. Further research is needed to examine its application in different populations. self-handicapping scale, behavioral self-handicapping, claimed self-handicapping, Psychometric properties. 0 0 http://rbs.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-58&slc_lang=fa&sid=1 محمود حيدري محمود حیدری 1003194753284600696 1003194753284600696 No - استاد، گروه روان‌شناسي، دانشکده علوم تربيتي و روان‌شناسي، دانشگاه شهيد بهشتي، تهران - استاد، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران محمد کريم خداپناهي محمد کریم خداپناهی 1003194753284600697 1003194753284600697 No - استاديار، پژوهشکده خانواده، دانشگاه شهيد بهشتي، تهران - استادیار، پژوهشکده خانواده، دانشگاه شهید بهشتی، تهران محسن دهقاني محسن دهقانی 1003194753284600698 1003194753284600698 No