دوره 15؛ شماره 4: (1396):488-494

اثربخشی نقاشی درمانی در افزایش عزت نفس و خوداثرمندی کودکان بی‌سرپرست شهر کرج

مریم ناصری, آدیس کراسکیان موجمباری

DOI: 10.22122/rbs.v15i4.1776

چکیده


زمینه و هدف: هنردرماني، روش خلاقی براي رشد و ارتقای سلامت جسمي، رواني و هيجاني اشخاص می‌باشد. روند ساختن، ترسيم و نقاشي، فرايند پيچيده‌اي ‌است که در طي‌ آن کودک ‌اجزاي گوناگوني از تجربياتش را براي پديد آوردن کليت يک اثر معنی‌دار مورد استفاده قرار مي‌دهد. در اين فرايند توليدي، کودک در قالب يک اثر هنري، چيزي بيش از محصول و در واقع بخشي از خود را به ما باز مي‌نماياند. اين که چگونه فکر مي‌کند؟، چه احساسي دارد و چگونه مي‌بيند؟ هدف از انجام پژوهش حاضر، بررسي اثربخشي نقاشي درماني بر عزت نفس و خوداثرمندي کودکان بي‌سرپرست 5 تا 12 ساله شهر کرج بود.

مواد و روش‌ها: این مطالعه از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون همراه با گروه شاهد بود. نمونه‌های تحقیق را 30 آزمودنی (15 دختر و 15 پسر) از کودکان بی‌سرپرست ساکن بهزیستی شهرستان کرج تشکیل داد که به روش نمونه‌گیری تصادفی نظام‌دار انتخاب شدند. جهت جمع‌آوری داده‌ها، از سه ابزار نقاشی فرافکن (Projective drawing یا PD)، پرسش‌نامه خوداثرمندی کودکان و نوجوانان (Self-Efficacy Questionnaire for Children یا SEQ-C) و سیاهه عزت نفس کودکان و نوجوانان Coopersmith (Coopersmith Self-Esteem Inventory یا CSEI) استفاده گردید. برای تجزیه و تحلیل داده‌های به دست آمده و آزمون فرضیه‌ها، روش‌های آماری تحلیل کواریانس یک‌طرفه تک متغیره و آزمون میانگین دو گروه مستقل برای نمره‌های افتراقی مورد استفاده قرار گرفت.

یافته‌ها: مداخله پژوهش در افزایش عزت نفس اجتماعی، عزت نفس عمومی، نمره کل عزت نفس و همچنین، خوداثرمندی هیجانی، خوداثرمندی اجتماعی و نمره کل خوداثرمندی کودکان بی‌سرپرست مؤثر بود.

نتيجه‌گيري: نقاشی درمانی به عنوان یک مداخله روان‌شناختی، می‌تواند راهکار مناسبی جهت افزایش عزت نفس و خوداثرمندی کودکان بی‌سرپرست در مراکز حمایتی مورد استفاده قرار گیرد.


واژگان کلیدی


نقاشی درمانی، عزت نفس، خوداثرمندی، کودکان بی‌سرپرست

تمام متن:

PDF

مراجع


Rubin JA. Artful Therapy. Trans. Hiradfar P. Tehran, Iran: Souratgar; 2010. [In Persian].

Zadehmohammadi A, Malek Khosravi GH, Sadrossat SJ, Birashk B. The effect of active music therapy in reducing behavioral problems of orphan children and adolescents in residential centers. Journal of Psychology 2006; 10(2): 222-31. [In Persian].

Behpajooh A, Nouri F. The effectiveness of art therapy (painting) in reducing the aggressive behavior of mental retarded students. Journal of Psychology and Education 2003; 32(2): 155-70. [In Persian].

Fouladvand M. The effect of painting therapy (free style painting) on reducing behavioral disorders in deaf children in Kermanshah [MSc Thesis]. Kermanshah, Iran: Razi University; 2012. [In Persian].

Long N, Zolten K. Increasing children's self-esteem methods. Trans. Fathi H. Journal of Peyvand 2004; 297-299: 58-65. [In Persian].

Luthans F, Peterson SJ. Employee engagement and manager self-efficacy: Implications for managerial effectiveness and development. Journal of Management Development 2002; 21(5): 376-87.

Sepah Mansour M, Memar E, Azmoudeh M. The relationship between self-esteem and self-efficacy with persuasion in educational managers. Social Cognition 2013; 1(2): 92-100. [In Persian].

Muris P. A brief questionnaire for measuring self-efficacy in youths. J Psychopathol Behav Assess 2001; 23(3): 145-9.

Tahmassian K. Validation and standardization of Persian version of self-efficacy questionnaire-children. Journal of Applied Psychology 2007; 1(4-5): 373-90. [In Persian].

Coopersmith S. The antecedents of self-esteem. San Francisco, CA: Freeman; 1967.

Coopersmith, S. The antecedents of self-esteem. Palo Alto, CA: Consulting Psychologists Press; 1981.

Boroumand M. Feasibility study for reliability, validity and normalization of Cooper Smith's self-esteem inventory in Islamshahr [MSc Thesis]. Tehran, Ian: Central Tehran Branch, Islamic Azad University; 2001. [In Persian].

Nejadi Pilehroud F. Art therapy case study with painting therapy approach on child developmental delayand slow-learning. Proceedings of the 1st ed Congress of Art Therapy in Iran. 2006 Nov 28-30; Tehran, Iran. [In Persian].

Case C, Dalley T. The handbook of art therapy. 2nd ed. London, UK: Routledge; 2006.

Roghanchi M, Mohamad AR, Mey SC, Momeni KM, Golmohamadian M. The effect of integrating rational emotive behavior therapy and art therapy on self-esteem and resilience. The Arts in Psychotherapy 2013; 40(2): 179-84.

Chin RJ, Chin MM, Palombo P, Palombo C, Bannasch G, Cross PM. Project reachout: Building social skills through art and video. The Arts in Psychotherapy 1980; 7(4): 281-4.

Green BL, Wehling C, Talsky GJ. Group art therapy as an adjunct to treatment for chronic outpatients. Hosp Community Psychiatry 1987; 38(9): 988-91.

Omizo MM, Omizo SA. Art activities to improve self-esteem among native Hawaiian Children. J Humanist Educ Dev 1989; 27(4): 167-76.

Springer JF, Phillips JL, Phillips L, Cannady LP. CODA: A creative therapy program for children in families affected by abuse of alcohol or other drugs. Journal of Community Psychology 1992; (Special Issue): 55-74.

Tibbetts TJ, Stone B. Short-term art therapy with seriously emotionally disturbed adolescents. The Arts in Psychotherapy 1990; 17(2): 139-46.

Hatami F, Ghahremani L, Kaveh MH, Keshavarzi S. the effect of self-awareness training with painting on self-efficacy among orphaned adolescents. Journal of Practice in Clinical Psychology, 2016; 4(2): 89-96.

Kaimal G, Ray K. Free art-making in an art therapy open studio: changes in affect and self-efficacy. Arts and Health 2017; 9(2): 154-66.

Carlson TD. Using art in narrative therapy: enhancing therapeutic possibilities. The American Journal of Family Therapy 1997; 25(3): 271-83.

Hartz L, Thick L. Art therapy strategies to raise self-esteem in female juvenile offenders: A comparison of art psychotherapy and art as therapy approaches. Art Therapy 2005; 22(2): 70-80.




Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 Unported License which allows users to read, copy, distribute and make derivative works for non-commercial purposes from the material, as long as the author of the original work is cited properly.