fa بررسی اثربخشی برنامه توانبخشی شناختی بر خود تنظیمی هیجانی تیزهوشان کم‌پیشرفت تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-size:11pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:"><span style="color:#0000cc">زمینه و هدف:</span></span></b><b> </b><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:">کم‌پیشرفتی تحصیلی در دانش‌آموزان تیزهوش، پدیده‌ای چندبعدی است که می‌تواند با مشکلاتی در فرایندهای شناختی و تنظیم هیجان همراه باشد. پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی برنامه توانبخشی شناختی بر خودتنظیمی هیجانی دانش‌آموزان تیزهوش دارای کم‌پیشرفتی تحصیلی انجام شد</span><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:">. </span><span lang="FA" style="font-family:"B Mitra""></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:"><span style="color:#0000cc">مواد و روش‌ها:</span></span></b><b> </b><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:">ین پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون</span><span lang="FA" new="" roman="" style="font-family:" times="">&ndash;</span><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:">پس‌آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل دانش‌آموزان دوره دوم متوسطه مدارس استعدادهای درخشان شهرستان خوی بود. از میان دانش‌آموزان واجد ملاک‌های کم‌پیشرفتی تحصیلی، 30 نفر به شیوه هدفمند انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل گمارده شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه عملکرد تحصیلی صالحی (1393) و پرسشنامه تنظیم شناختی هیجان گارنفسکی و همکاران گردآوری شد. گروه آزمایش طی هفت هفته و در قالب 14 جلسه 60 دقیقه‌ای تحت برنامه توانبخشی شناختی قرار گرفت، در حالی که گروه کنترل برنامه‌های معمول خود را ادامه داد. پس از پایان مداخله، از هر دو گروه پس‌آزمون به عمل آمد. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس و با بهره‌گیری از نرم‌افزار</span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times=""> SPSS </span><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:">نسخه 19 در سطح معناداری 05/0 تحلیل شدند</span><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:">. </span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:"><span style="color:#0000cc">یافته‌ها:</span></span></b> <span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:">نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که برنامه توانبخشی شناختی تأثیر معناداری بر خودتنظیمی هیجانی دانش‌آموزان تیزهوش دارای کم‌پیشرفتی تحصیلی داشت (001/0</span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">>P). </span><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:">به‌گونه‌ای که میانگین نمرات خودتنظیمی هیجانی در گروه آزمایش، پس از دریافت مداخله، در مقایسه با گروه کنترل به‌طور معناداری افزایش یافت</span><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:">.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:">&nbsp;<b><span style="color:#0000cc">نتیجه‌گیری:</span></b></span><b> </b><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:">افته‌های پژوهش نشان می‌دهد که برنامه توانبخشی شناختی می‌تواند به‌عنوان یک مداخله مؤثر در ارتقای توانایی‌های خودتنظیمی هیجانی دانش‌آموزان تیزهوش دارای کم‌پیشرفتی تحصیلی مورد استفاده قرار گیرد. بر این اساس، طراحی و اجرای برنامه‌های توانبخشی شناختی در مدارس استعدادهای درخشان و مراکز مشاوره دانش‌آموزی می‌تواند به بهبود ظرفیت‌های شناختی و هیجانی این گروه از دانش‌آموزان کمک کند</span></span></span></span></span></span></span> <span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:#0000cc">Aim and Background:</span></span></span></b><b> </b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Underachievement among gifted students is a multidimensional phenomenon that may be associated with difficulties in cognitive processes and emotion regulation. The present study aimed to determine the effectiveness of a cognitive rehabilitation program on emotional self-regulation in gifted students with academic underachievement</span></span><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:#0000cc">Methods and Materials:</span></span></b><b> </b><span style="font-size:10.0pt">This quasi-experimental study employed a pretest&ndash;posttest design with a control group. The statistical population consisted of second-cycle secondary school students enrolled in gifted and talented schools in Khoy County. Thirty students who met the criteria for academic underachievement were purposively selected and randomly assigned to experimental and control groups. Data were collected using Salehi&rsquo;s Academic Performance Questionnaire (2014) and the Garnefski et al. Cognitive Emotion Regulation Questionnaire. The experimental group participated in a cognitive rehabilitation program consisting of 14 sessions over seven weeks, with two 60-minute sessions per week, whereas the control group continued their routine activities. Following completion of the intervention, a posttest was administered to both groups. Data were analyzed using analysis of covariance (ANCOVA) in SPSS version 19, with a significance level of 0.05.</span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:#0000cc">Findings:</span></span></span></b><b> </b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The results of the analysis of covariance indicated that the cognitive rehabilitation program had a statistically significant effect on emotional self-regulation among gifted students with academic underachievement (P<0.001). Specifically, the mean scores of emotional self-regulations significantly increased in the experimental group compared with the control group following the intervention</span></span><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:#0000cc">Conclusions:</span></span></b><b> </b><span style="font-size:10.0pt">The findings suggest that cognitive rehabilitation can be used as an effective intervention to enhance emotional self-regulation skills among gifted students experiencing academic underachievement. Accordingly, the implementation of cognitive rehabilitation programs in gifted and talented schools and student counseling centers may contribute to improving the cognitive and emotional capacities of this population.</span></span></span> توانبخشی شناختی, خودتنظیمی هیجانی, دانش‌آموز, تیزهوش, کم‌پیشرفتی تحصیلی Cognitive Rehabilitation, Emotional Self-Regulation, Student, Gifted, Academic Underachievement. 74 82 http://rbs.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1585-1&slc_lang=fa&sid=1 Seyed Milad Abdullahi سید میلاد عبداللهی ‌‌s.rezayi144@gmail.com 100319475328460014929 100319475328460014929 No Department of Exceptional Educational Psychology, Faculty of Psychology, CT.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه روانشناسی کودکان استثنایی، دانشکده روانشناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Saeed Rezaei سعید رضایی Rezayi.Saeed10@gmail.com 100319475328460014930 100319475328460014930 Yes Associate Professor, Department of Educational Sciences & Psychology, Allameh Tabatabaei University, Tehran, Iran دانشیار دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه عالمه طباطبائی،تهران، ایران Mahnaz Staki مهناز استکی ‌‌P.esteki@gmail.com 100319475328460014931 100319475328460014931 No Department of Exceptional Educational Psychology, CT.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه روانشناسی تربیتی استثنایی، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران