Journal of Research in Behavioural Sciences

fa مقایسه تنوع طلبی جنسی در زوجین در شرف طلاق: واکاوی مولفه‌های روانشناختی و اجتماعی_فرهنگی Comparing Variety-Seeking Tendencies in Couples on the Verge of Divorce: Analyzing Psychological and Socio-Cultural Factors تخصصي Special پژوهشي Research زمینه و هدف:  تنوع‌طلبی جنسی به‌عنوان مفهومی روان‌شناختی و اجتماعی، به تمایل افراد برای تجربه روابط عاطفی یا جنسی خارج از چارچوب زناشویی اشاره دارد. هدف پژوهش حاضر بررسی تفاوت‌های شهری در میل به تنوع‌طلبی جنسی و ابعاد آن و تبیین عوامل روان‌شناختی، اجتماعی و فرهنگی مرتبط در میان زوجین در شرف طلاق بود. مواد و روش‌ها: پژوهش حاضر با رویکرد آمیخته (کمی–کیفی) انجام شد. در بخش کمی، ۱۱۰۰ نفر از زوجین در شرف طلاق در سه شهر تهران، اصفهان و گنبد کاووس با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و با استفاده از پرسشنامه تنوع‌طلبی جنسی ارزیابی شدند. داده‌ها با آزمون‌های آماری توصیفی، تحلیل واریانس یک‌طرفه و آزمون تعقیبی توکی تحلیل شدند. در بخش کیفی، ۲۰ متخصص روان‌شناسی بالینی، مشاوره خانواده و جامعه‌شناسی با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته انجام و  داده ها به روش تحلیل مضمون با نرم افزار NVIVO  تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج کمی نشان داد که میانگین نمرات تنوع‌طلبی جنسی و خرده‌مقیاس‌های آن در تهران به طور معناداری بالاتر از اصفهان و در اصفهان بالاتر از گنبد کاووس بود (p<0.001). آزمون ANOVA تفاوت معنادار بین سه شهر را تأیید کرد و آزمون توکی اختلاف همه مقایسه‌های زوجی را معنادار نشان داد. نتایج کیفی پنج مضمون اصلی را آشکار کرد: فشارها و هنجارهای فرهنگی، مشکلات اقتصادی–اجتماعی، ضعف مهارت‌های ارتباطی، عوامل شخصیتی–روان‌شناختی، و تغییرات سبک زندگی مدرن. نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان داد که میل به تنوع‌طلبی جنسی پدیده‌ای چندبعدی است که تحت تأثیر عوامل روانشناختی، اجتماعی و فرهنگی قرار دارد. تفاوت‌های معنادار میان سه شهر بیانگر نقش بافت فرهنگی_اجتماعی در شکل‌گیری این گرایش است. ترکیب نتایج کمی و کیفی تأکید می‌کند که مداخلات پیشگیرانه باید چندسطحی بوده و شامل آموزش مهارت‌های ارتباطی، تقویت هوش هیجانی و ارتقای شرایط اجتماعی_ فرهنگی باشد <pre style="text-align:justify"> Aim and Background: Sexual diversity, as a psychological and social concept, refers to the desire of individuals to experience emotional or sexual relationships outside of the marital framework. The aim of this study was to investigate urban differences in sexual variety-seeking and its dimensions and to explore the psychological, social, and cultural factors associated with this tendency among couples on the verge of divorce.</pre> <pre style="text-align:justify"> Methods and Materials: A mixed-methods design was employed. In the quantitative phase, 1,100 couples on the verge of divorce were selected from Tehran, Isfahan, and Gonbad Kavous using Convenience Sampling and assessed with the Sexual Variety-Seeking Questionnaire. Data were analyzed using descriptive statistics, one-way ANOVA, and Tukey’s post-hoc tests. In the qualitative phase, 20 experts in  clinical psychology,  family counseling, and sociology were purposively sampled and interviewed through semi-structured protocols. Thematic analysis was conducted using NVivo software.</pre> <pre style="text-align:justify"> Findings: Quantitative results indicated that mean scores of sexual variety-seeking and its subscales were significantly higher in Tehran compared to Isfahan, and in Isfahan compared to Gonbad Kavous (p<0.001). ANOVA confirmed significant differences among the three cities, and Tukey’s test revealed significant pairwise differences. Qualitative results identified five major themes: cultural and normative pressures, socioeconomic difficulties, poor communication skills, personality and psychological factors, and lifestyle changes linked to modernity.</pre> Conclusions: Sexual variety-seeking is a multidimensional phenomenon influenced by psychological, social, cultural, and economic factors. The significant differences across cities highlight the role of socio-cultural context in shaping this tendency. Integrating quantitative and qualitative findings underscores the necessity of multi-level preventive interventions, including communication training, emotional intelligence enhancement, and improving socioeconomic conditions.                      تنوع‌طلبی جنسی, زوجین در شرف طلاق, تحلیل آمیخته Sexual variety-seeking, couples on the verge of divorce, mixed-methods analysis 16 29 http://rbs.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-738-3&slc_lang=fa&sid=1 Mehdi Ghezelseflou مهدی قزلسفلو m.ghezelsefloo@gonbad.ac.ir 100319475328460014817 100319475328460014817 Yes 1. Assistant Professor, Department of Psychology, Faculty of Humanities & Physical Education , Gonbad Kavous University, Gonbad Kavous, Iran دانشگاه گنبد کاووس Hamid Atashpour حمید آتش پور hamidatashpour@gmail.com 100319475328460014818 100319475328460014818 No 2. Associate professor, department of psychology. ISF.C,Islamic Azad University, Isfahan,Iran. دانشگاه آزاد واحد اصفهان Nadereh Saadati نادره سعادتی n.saadat@khuisf.ac.ir 100319475328460014819 100319475328460014819 No 3. PhD in Counseling, Khorasgan Azad University, Isfahan, Iran دانشگاه خوراسگان Mehdi Rostami مهدی رستمی mehdi.rostami25@gmail.com 100319475328460014820 100319475328460014820 No 4. PhD in Counseling, Shahid Beheshti University Tehran, Iran دانشگاه شهید بهشتی Kamdin Parsakia کامدین پارسا کیا kamdinparsakia@iranmehr.ac.ir 100319475328460014821 100319475328460014821 No Master's Degree in Counseling, University of Tehran دانشگاه تهران Sepideh Mahmoodzadeh سپیده محمودزاده mahmoodzadeh.sepideh@gmail.com 100319475328460014822 100319475328460014822 No 6. PhD in Psychology, Persian Gulf University, Bushehr, Iran دانشگاه خلیج فارس