Journal of Research in Behavioural Sciences

fa ویژگی‌های روان‌سنجی مقیاس کوتاه خودکارآمدی عمومی (GSE-3): شواهدی مبتنی بر نظریۀ کلاسیک آزمون و نظریۀ سؤال - پاسخ Psychometric Properties of the General Self-Efficacy Short Scale-3 (GSE-3): Evidence from Classical Test Theory and Item Response Theory تخصصي Special پژوهشي Research زمینه و هدف: خودکارآمدی عمومی به‌عنوان یکی از سازه‌های مهم در نظریه شناختی–اجتماعی، نقش تعیین‌کننده‌ای در سازگاری، عملکرد تحصیلی و سلامت روان دارد. نسخه کوتاه سه‌عبارتی مقیاس خودکارآمدی عمومی (GSE-3) به دلیل اختصار، کاربرد گسترده و سهولت اجرا، برای سنجش سریع این سازه توسعه یافته است؛ با این حال، تاکنون نسخه فارسی آن در ایران اعتباریابی نشده است. هدف پژوهش حاضر، ترجمه، بومی‌سازی و بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی نسخه فارسی GSE-3 در دانشجویان ایرانی بر اساس نظریه کلاسیک آزمون و نظریه سؤال–پاسخ بود. مواد و روش‌ها: در یک طرح توصیفی و اعتباریابی آزمون و در سه مطالعه مجزا تعداد 180، 237 و 143 نفر از دانشجویان دانشگاه‌های شهر مشهد در پژوهش حاضر شرکت کردند. پس از ترجمه و بازترجمه مقیاس، در مطالعه اول همسانی درونی، تحلیل عاملی اکتشافی و پایایی سازه بررسی شد. در مطالعه دوم، پارامترهای مدل پاسخ مدرج شامل تمایز، آستانه‌ها و منحنی‌های آگاهی سؤال و آزمون تحلیل شد. در مطالعه سوم، روایی همگرا در ارتباط با فرم ده‌عبارتی (GSE-10) و تفاوت‌های جمعیت‌شناختی با آزمون t مستقل و همبستگی پیرسون ارزیابی گردید. یافته‌ها: نتایج نشان داد همبستگی گویه‌ها با نمره کل مطلوب بوده و تحلیل عاملی ساختار یک‌عاملی مقیاس را تأیید کرد. ضرایب پایایی (آلفای کرونباخ 79/0 تا 84/0؛ امگای مک‌دونالد 79/0 تا 84/0) در سطح مناسب قرار داشت. در تحلیل IRT، پارامترهای تمایز هر سه گویه بالا بود و منحنی آگاهی آزمون، دقت مناسب ابزار را در دامنه متوسط خودکارآمدی نشان داد. روایی همگرا در ارتباط با فرم ده عبارتی خودکارآمدی عمومی (GSE-10) قوی بود (73/0=r). نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان می‌دهد که نسخه فارسی مقیاس خودکارآمدی ابزاری کوتاه، معتبر و پایا برای سنجش خودکارآمدی عمومی در دانشجویان ایرانی است. برآورد پارامترهای سؤال با استفاده از تحلیل سؤال-پاسخ، مقیاسی با تعمیم‌پذیری بالاتر و فارغ از ویژگی‌های نمونه را فراهم ساخت که استفاده از آن را در نمونه‌های مختلف تسهیل می‌کند. این مقیاس می‌تواند در پژوهش‌ها، غربالگری‌ها و مداخلات دانشگاهی به‌ویژه در شرایط محدودیت زمانی مورد استفاده قرار گیرد Aim and Background: General self-efficacy, as a core construct in social–cognitive theory, plays a critical role in adaptation, academic performance, and mental health. The three-item General Self-Efficacy Scale (GSE-3), due to its brevity, efficiency, and ease of administration, has been developed as a rapid assessment tool; however, its Persian version has not yet been validated in Iran. This study aimed to translate, culturally adapt, and evaluate the psychometric properties of the Persian GSE-3 among Iranian university students using both Classical Test Theory (CTT) and Item Response Theory (IRT). Methods and Materials: In a descriptive–correlational validation study, three separate samples of 180, 237, and 143 university students from Mashhad were recruited. Following a forward–backward translation procedure, Study 1 examined internal consistency, exploratory factor analysis, and construct reliability. Study 2 estimated graded response model parameters, including item discrimination, threshold parameters, and item and test information functions. Study 3 assessed convergent validity with the ten-item General Self-Efficacy Scale (GSE-10) and examined demographic differences using independent-samples t tests and Pearson correlation coefficients. Findings: The results indicated satisfactory item–total correlations, and exploratory factor analysis supported a unidimensional structure across the total sample and across gender groups. Reliability indices were acceptable (Cronbach’s alpha = 0.79–0.84; McDonald’s omega = 0.79–0.84). In the IRT analysis, all three items demonstrated high discrimination parameters, and the test information curve indicated adequate measurement precision in the moderate range of general self-efficacy. Convergent validity with the GSE-10 was strong (r = 0.73). Conclusions: The Persian version of the GSE-3 is a brief, reliable, and valid instrument for assessing general self-efficacy among Iranian university students. Estimating item parameters using IRT provides greater generalizability and reduces sample dependency, facilitating the use of this scale across diverse populations. The GSE-3 can be effectively applied in research, screening, and academic interventions, particularly under time constraints خودکارآمدی عمومی, GSE-3, روان‌سنجی, نظریه سؤال–پاسخ. Keywords: General self-efficacy, GSE-3, psychometrics, item response theory 93 102 http://rbs.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-923-5&slc_lang=fa&sid=1 Farhad Tanhaye Reshvanloo فرهاد تنهای رشوانلو 100319475328460014954 100319475328460014954 No Assistant Professor, Department of Psychology, Arman Razavi Institute of Higher Education, Mashhad, Iran استادیار، گروه روان‌شناسی، موسسه آموزش عالی غیردولتی غیرانتفاعی آرمان رضوی، مشهد، ایران. Mahdi Arkhodi Ghalenoei مهدی ارخودی قلعه نوئی 100319475328460014955 100319475328460014955 No Assistant Professor, Department of Psychology and Counselling, Farhangian University, Tehran, Iran استادیار گروه آموزشی روانشناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران. Hadi Samadieh هادی صمدیه h.samadieh@birjand.ac.ir 100319475328460014956 100319475328460014956 Yes Assistant Professor, Department of Psychology, University of Birjand, Birjand, Iran استادیار، گروه روان‌شناسی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران.